چگونه شناسایی مادربرد

شناسایی مادربرد کامپیوتر

هنگامی که سایر قطعات سیستم آپدیت می شوند، گاهی اوقات باید به جزئیات مادربرد و چیپ ست های مورد استفاده توجه داشت. وب سایت سازنده و کتابچه مادربرد از منابع اطلاعاتی دقیق هستند که می توان پی برد کدام مادربرد در سیستم نصب شده است. ساده ترین راه برای شناسایی مادربرد و چیپ ست انجام برنامه تشخیصی مانند Everest Home Edition است. شکل ۱۱-۴ برنامه شناسایی مادربرد را با عنوان ASUS A7N8X-VM/400 با ورژن BIOS 1003 به تاریح ۲۰۰۴/۰۶/۰۸ نشان می دهد. شکل ۱۲-۴ چیپ ست را در این مادربرد با عنوان پل شمالی NVIDIA nForce2 IGP با پل جنوبی NVIDIA MCP2 نشان می دهد.

همواره ساده ترین راه امکان ندارد، گاهی اوقات باید کاور را برداشت و مادربرد را با اطلاعات مورد نیاز بررسی کنید، زیرا سازندگان مادربرد محصولات خود را بدون تغییر شماره مدل اصلاح می کنند. برای مثال، اصلاح اولیه مادربرد ممکن است از ماژول های تنظیم کننده ولتاژ (VRMs) استفاده کند که برای ایجاد جریان کافی فقط برای پردازشگرهایی درجه بندی می شوند که در ۲٫۸ گیگا هرتز یا کمتر اجرا می شود. اصلاح جدید این بُرد با شماره مدل مشابه ممکن است VRMs استفاده کند که برای پردازشگرهای بالای ۳٫۸ گیگاهرتز درجه بندی می شود.

شماره اصلاح مادربرد در اصل در برد حک شده و یا بر روی لیبل کاغذی چاپ شده که به برد نزدیک شماره مدل یا شماره سریال چسبیده است. اکثر سازندگان مادربرد اصلاحات خود را با آن نام بیان می کنند. در عوض اینتل سطح اصلاح خود را با عنوان شماره AA (شماره قطعات تغییریافته) نشان می دهد. شکل ۱۳-۴ لیبل مادربرد اینتل D865GLC را با شماره AA C28906403 نشان می دهد.

 

شکل ۱۴-۴ قسمت صفحه سازگاری CPU اینتل را برای مادربرد D865GLC نشان می دهد که حداقل ورژن های BIOS و شماره های AA مورد نیاز برای سازگاری با پردازشگرهای مختلف را نشان می دهد. بررسی شماره AA بیان کرده که مادربرد D865GLC با شماره C28906-403 از پردازشگرهای ویرایش اکستریم پنتیوم ۴ پشتیبانی نمی کند که به حداقل سطح AA C28906 نیاز دارد. صفحات سازگاری CPU را می توان در وب سایت سازنده مادربرد پیدا کرد. اطلاعات آنلاین معمولا جدیدتر از اطلاعات موجود در کتابچه راهنما هستند.

اگر ورژن اولیه BIOS تنها نشانه برای ارتقای پردازشگر باشد، BIOS را می توان به ورژن جدید ارتقا داد. اما اگر سطح اصلاح بُرد بسیار پایین باشد تا از پردازشگر خاصی پشتیبانی کند، تنها گزینه استفاده از پردازشگر دیگری است که تحت پشتیبانی سطح اصلاح بُرد باشد.

چگونه مادربرد خود را تعویض کنیم

تعویض مادربرد کامپیوتر

مراحل مورد نیاز برای تعویض مادربرد به ویژگیهای مادربرد و کیس، اتصال قطعات جانبی و غیره بستگی دارد. در شرایط کلی، این روند کاملا ساده اما زمان بر است:

  • تمام کابل ها را قطع کرده و تمام کارت های انبساطی را از مادربرد فعلی بردارید.
  • پیچ های متصل به مادربرد قدیمی و سپس مادربرد را بردارید.
  • اگر از حافظه و یا CPU مجددا استفاده می کنید، آنها را از مادربرد قدیمی برداشته و آنها را در مادربرد جدید نصب کنید.
  • قالب I/O پنل پشت قدیمی را با قالب مجهز به مادربرد جدید تعویض کنید.
  • پست های پایه مادربرد را برداشته و در صورت لزوم نصب کنید و سوراخ های پایه باید مطابق با مادربرد جدید باشند.
  • مادربرد جدید را نصب نموده و آن را با پیچ در محل سوراخ ها محکم کنید.
  • تمام کارت های انبساطی را مجددا نصب و کابل ها را مجددا وصل کنید.

شروع کار

قبل از شروع پیاده سازی، ابتدا از تمام اطلاعات بک آپ بگیرید. هیچ نگرانی در مورد بک آپ ویندوز و اپلیکیشن ها وجود ندارد و در صورت امکان باید از اطلاعات پیکربندی مانند ایمیل، مرورگر و غیره بک آپ گرفته زیرا مادربرد قدیمی را باید با مادربرد جدید تعویض کرده و باید ویندوز و تمام اپلیکیشن ها را مجددا نصب کنید.

تمام کابل ها و دستگاه های خارجی را از سیستم قطع نموده و آن را به میز صاف منتقل کنید. اگر سیستم به تازگی تمیز نشده است، قبل از شروع کار آن را تمیز کنید.

پنل (های) دسترسی را از کیس برداشته، تمام کابل ها را از مادربرد قطع نموده و تمام پیچ های متصل به مادربرد را بردارید. منبع برق را به زمین متصل کنید. مادربرد را اندکی به سمت جلوی کیس حرکت داده، آن را مستقیما بلند کرده و بر روی میز یا سطح غیرهادی دیگری قرار دهید.

آمادگی کیس

محل مادربرد ممکن است پس از برداشتن این قطعه کثیف باشد که در صورت لزوم باید آن را با پاک کننده خلا تمیز کنید.

هر مادربرد دارای قالب I/O پنل پشت است. قالب فعلی باید مطابق با طرح پورت در مادربرد جدید باشد. بهترین روش برای برداشتن قالب I/O بدون صدمه به آن (یا کیس) استفاده از پیچ گوشتی است که باید خلاف قالب از بیرون کیس به آن فشار وارد کرد در حالیکه از انگشت برای حفاظت از قالب از داخل کیس استفاده نموده تا اینکه قالب خارج شود. اگر مادربرد قدیمی هنوز خوب است، قالب قدیمی را برای کاربردهای بعدی نگهدارید.

قابل جدید I/O را با پورت های I/O پنل پشت بر روی مادربرد جدید مقایسه کنید تا مطمئن شوید که یکسان هستند. سپس قالب جدید را فشار دهید تا در محل قرار بگیرد. ابتدا از داخل کیس شروع کرده، لبه های پایین، راست و چپ قالب I/O را مطابق با کیس قرار دهید. زمانی که قالب I/O به درستی قرار گرفت، در امتداد لبه های آن فشار اندکی وارد کنید (شکل ۱۵-۴).

پس از نصب قالب I/O، مادربرد را به دقت حرکت دهید، مطمئن شوید که کانکتورهای پنل پشت بر روی مادربرد در سوراخ های مربوطه خود بر روی قالب I/O قرار گرفته اند. موقعیت سوراخ های پایه مادربرد را با موقعیت پایه کیس مقایسه کنید. مادربرد را در محل قرار داده و قلم نوک تیز را در سوراخ پایه مادربرد وارد کنید تا به درستی در محل خود ثابت شود.

هر قفل برنجی غیرضروری را برداشته و قفل های اضافی را نصب کنید تا اینکه سوراخ پایه مادربرد دارای قفل مربوطه خود باشد. اگرچه قفل ها را می توان با انگشت یا اهرم پیچاند، آسانترین راه استفاده از اهرم ۵ میلیمتری است (شکل ۱۶-۴). قفل ها را با انگشت محکم کرده اما زیاد سفت نکنید.

پس از نصب شدن تمام قفل ها، هر سوراخ پایه مادربرد را ازنظر وجود قفل چک کنید. در نهایت، مادربرد باید در بالای کیس قرار بگیرد (شکل ۱۷-۴)، هر سوارخ پایه باید در زیر آن نصب شود.

 

نصب و محکم کردن مادربرد

اگر پردازشگر و حافظه بر روی مادربرد نصب نشده است، بنابراین قبل از پردازش باید چکاری انجام داد.

مادربرد را همانند شکل ۱۸-۴ بچرخانید. کانکتورهای I/O پنل پشت را به دقت با سوراخ های مربوطه در قالب I/O همتراز کنید و سپس مادربرد را به سمت پشت کیس حرکت داده تا اینکه سوراخ های پایه مادربرد با قفل هایی که در ابتدا نصب کرده اید همتراز شوند. مادربرد را به ارامی به سمت قالب I/O حرکت داده تا اینکه کانکتورهای پنل پشت زیر کلیدهای مربوطه بدون صدمه رسیدن قرار بگیرند. دقت کنید که هیچیک از کلیدها در جک های روی پنل I/O قفل نشوند. پورت های USB می توانند باعث این مشکل شوند و پورت USB با یک کلید اتصال به آن چسبیده شده که ممکن است مادربرد را کوتاه کرده و از راه اندازی سیستم جلوگیری شود.

قبل از محکم کردن مادربرد، کانکتورهای I/O پنل پشت باید با قالب I/O به درستی مطابقت داشته باشند (شکل ۱۹-۴). قالب I/O دارای کلیدهای فلزی است که کانکتورهای I/O پنل پشت را متصل می کند. هیچیک از این کلیدها نباید در کانکتور پورت قرار بگیرد. کلید زمینی باعث قفل پورت شده، آن را بلااستفاده کرده و ممکن است مادربرد را قطع کند.

پس از قرار دادن مادربرد و تطبیق کانکتورهای I/O پنل پشت با قالب I/O، پیچ را از طریق یک سوراخ پایه در قفل مربوطه وارد کنید (شکل ۲۰-۴).

برای قرار دادن مادربرد باید بر روی آن فشار وارد کنید تا اینکه دو یا سه پیچ وارد شود.

اگر همترازی تمام سوراخ ها و قفل ها دشوار است، دو پیچ را در گوشه های مخالف قرار داده اما نباید آنها را کاملا محکم کرد. از یک دست برای فشار دادن مادربرد و تطبیق تمام سوارخ ها با قفل ها استفاده کنید. سپس یک یا دو پیچ را وارد کرده و آنها را کاملا محکم کنید. مادربرد با وارد کردن پیچ ها در تمام قفل ها نصب می شود.

 

اتصال سوئیچ پنل جلو و کابل های نمایشگر

زمانی که مادربرد محکم شد، مرحله بعدی شامل اتصال سوئیچ پنل جلو و کابل های نمایشگر در مادربرد است. قبل از اتصال کابل های سوئیچ جلو، کابل ها را چک کنید. هر کانکتور باید دارای برچسب مانند “برق، تنظیم مجدد، و HDD LED” داشته باشد. (اگر چنین نبوده، باید مسیر هر سیم از پشت تا جلوی کیس را مشخص کرده تا متوجه شد کدام سوئیچ یا نمایشگر به آن متصل است). این توضیحات را با پین های کانکتور پنل جلو بر روی مادربرد تطبیق داده تا مطمئن شده که کابل درست به پین های مناسب متصل است. شکل ۲۱-۴ نقاط اصلی سوئیچ برق، سوئیچ تنظیم مجدد، LED برق و کانکتورهای LED فعال هارد دیسک را نشان می دهد.

  • کانکتورهای سوئیچ برق و سوئیچ تنظیم مجدد قطبی نیستند و می توانند در هر جهتی وصل شوند.
  • LED فعال هارد دیسک قطبی است و باید به سیم زمینی (معمولا مشکی) در پین ۳ و سیم سیگنال (معمولا قرمز یا سفید) در پین ۱ متصل شود.
  • بسیاری از مادربردها دارای دو کانکتور LED برق بوده که یکی کابل LED برق ۲ موقعیتی و دیگری کابل LED برق ۳ موقعیتی را با سیم هایی در موقعیت های ۱ و ۳ می پذیرد. از هر کدام که مناسب است استفاده کنید. معمولا کانکتورهای LED برق دوقطبی هستند و می توانند از LED برق تک رنگی (سبز) یا دو رنگه (سبز/ زرد) پشتیبانی کنند.

زمانی که جهت مناسب هر کابل مشخص شد، سوئیچ برق، سوئیچ تنظیم مجدد، LED برق و LED فعال هارد دیسک را همانند شکل ۲۲-۴ مشخص کنید. تمام کیس ها دارای کابل برای هر کانکتور بر روی مادربر نبوده و تمام مادربردها نیز دارای کانکتور برای هر کابلی که با کیس ایجاد شده نمی باشند. برای مثال، کیس ممکن است دارای کابل اسپیکر بوده اما مادربرد ممکن است اسپیکر داخلی داشته و هیچ اتصالی برای اسپیکر خارجی ندارد. برعکس، مادربرد ممکن است دارای کانکتورهایی با ویژگی هایی ماند کانکتور نفوذ شاسی باشد که هیچ کابلی بر روی کیس وجود نداشته و این کانکتورها بلااستفاده می باشند.

پس از اتصال کابل های پنل جلو، از صحت آنها مطمئن شوید. غیر از کابل سوئیچ برق که باید به درستی وصل شده تا سیستم روشن شود، هیچیک از کابل های سوئیچ پنل جلو و نمایشگر ضروری نبوده و اتصال نادرست آنها به سیستم آسیب نمی رساند. کابل های سوئیچ- برق و تنظیم مجدد- قطبی نیستند. این کابل را می توان در هر جهتی وصل کرد بدون اینکه نگران بود کدام پین یک سیگنال است و کدام زمینی است. اگر کابل LED به سمت پشت وصل شود، در اینصورت LED روشن نمی شود. اکثر کیس ها از سیم رنگی معمولا مشکی برای اتصال زمینی و سیم رنگی برای سیگنال استفاده می کند.

اتصال پورت های پنل جلو

اکثر کیس ها دارای یک یا دو پورت USB 2.0 پنل جلو می باشد و اکثر مادربردها نیز دارای کانکتورهای USB داخلی هستند. برای تعیین مسیر USB در پنل جلو، کابل را از هر پورت USB پنل جلو به کانکتور داخلی مربوطه وصل کنید. شکل ۲۳-۴ نقاط اینتل استاندارد را برای کانکتورهای داخلی USB پنل جلو نشان می دهد که با اکثر علائم مادربرد استفاده می شوند.

برخی کیس ها دارای کانکتور یکپارچه USB 10 پین بوده که با پین های هدر USB مادربرد همتراز شده که از طرح استاندارد اینتل استفاده می کند. در این کیس، اتصال پورت های USB پنل جلو موضوع ساده ای است که کانکتور یکپارچه به پین های هدر روی مادربرد متصل می شود. متاسفانه، بعضی از کیس ها دارای ۸ سیم بوده که هر یک کانکتور تک نیز دارد. شکل ۲۴-۴ تمام ۸ سیم متصل به پین های مناسب را نشان می دهد.

اگر مادربرد و کیس دارای کانکتورهای کیس و یا سفت افزار پنل جلو باشد، انها را نصب کرده و مطمئن شده که نقاط کانکتورها و کابل ها مطابقت دارند.

اتصال کابل های درایو دیتا

مرحله بعدی شامل اتصال مجدد کابل های درایو دیتا به رابط های مادربرد است (شکل ۲۵-۴ و ۲۶-۴). هر کابل دیتا را به رابط مناسب وصل کنید. برای جزئیات بیشتر به هارد دیسک ها و درایوهای نوری مراجعه کنید.

اتصال مجدد کانکتورهای برق ATX

کانکتورهای برق را از منبع برق به مادربرد مجددا وصل کنید. کانکتور اصلی برق ATX یک کانکتور ۲۰ پین یا ۲۴ پین است که معمولا نزدیک لبه جلویی و راست مادربرد قرار می گیرد. کابلی که از منبع برق بیرون می اید را مشخص کنید، این کابل را با کانکتور همتراز کنید و کابل را محکم فشار دهد تا اینکه کاملا در جای خود قرار بگیرد (شکل ۲۷-۴). کلید قفل در یک سمت کانکتور باید در سوکت خود قرار بگیرد.

سیستم پنتیوم ۴ به برق بیشتری در مادربرد نسبت به کانکتور برق اصلی استاندارد ATX نیاز دارد. اینتل نیز کانکتور فرعی را توسعه داده است که کانکتور ATX12V نامیده می شود که جریان ۱۲+ ولت اضافی مستقیما به VRM (ماژول تنظیم کننده ولتاژ) وصل شده که پردازشگر را تغذیه می کند. در اکثر مادربردهای پنتیوم ۴، کانکتور ATX12V نزدیک سوکت پردازشگر است. کانکتور کابل را نسبت به کانکتور مادربرد حرکت دیهد و کانکتور کابل را فشار داده تا اینکه دکمه پلاستیکی قفل شود (شکل ۲۸-۴).

نصب مجدد آداپتور ویدئو

مرحله بعدی شامل نصب مجدد آداپتور ویدئو و یا هر کارت انبساطی دیگری است که قبلا برداشته شده اند. برای اینکار، هر آداپتور را با شیار مادربرد همتراز کنید. هر کانکتور خارجی روی قلاب کارت را در لبه های شیار قرار دهید و به دقت آن را با شیار همتراز کرده و با هر دو شست آن را محکم فشار دهید تا اینکه در شیار قرار بگیرد (شکل ۲۹-۴).

پس از اینکه آداپتور ویدئو کاملا قرار گرفت، آن را با پیچ از طریق قلاب شاسی محکم کنید (شکل ۳۰-۴). اگر کارت ویدئو دارای فن خارجی بوده و به اتصال برق خارجی نیاز دارد، بنابراین کابل برق را به آداپتور ویدئو وصل کنید. کارت انبساط را نصب کنید و هر کابل برق یا دیتا را قبل از انجام هر مرحله متصل کنید.

پایان نصب

در این زمان، آپدیت مادربرد کاملا نزدیک است. تمام کابل ها باید به درستی متصل بوده و هیچ کابلی در داخل کیس نباید شل باشد. تمام پیچ ها و سایر قطعات را چک کنید تا قطع نباشند. از چک لیست زیر استفاده کنید:

  • منبع برق را با ولتاژ ورودی مناسب تنظیم کنید.
  • هیچ ابزار یا پیچ نباید شل باشد (کیس را به آرامی تکان دهید).
  • قطعه سینک حرارتی/ فن باید به درستی نصب باشد، فن CPU را وصل کنید.
  • ماژول های حافظه را کاملا قرار دهید و چفت کنید.
  • سوئیچ پنل جلو و کابل های نمایشگر را به درستی وصل کنید.
  • کابل های داخلی، USB و I/O پنل جلو را به درستی وصل نمایید.
  • کابل دیتای هارد دیسک را به درایو و مادربرد وصل نمایید.
  • کابل برق هارد دیسک را متصل کنید.
  • کابل دیتای درایو نوری را به درایو و مادربرد وصل کنید.
  • کابل برق درایو نوری را وصل نمایید.
  • کابل (های) صوتی درایو نوری را متصل کنید.
  • کابل های برق دینای فلاپی درایو را وصل کنید.
  • تمام درایوها را به شاسی یا شیار درایو وصل کنید.
  • کارت های انبساطی را کاملا قرار داده و به شاسی محکم کنید.
  • کابل برق اصلی ATX را وصل کنید.
  • کابل های برق فرعی و یا ATX12V را متصل نمایید.
  • فن های پشت و جلوی کیس را نصب کرده و متصل کنید و سپس تمام کابل ها را محکم کنید.

قیمت و عملکرد پردازشگر

عملکرد پردازشگر کامپیوتر

شرکتهای پردازشگر هیچ کاری را برای ترغیب چشم اندازهای برتر در مورد عملکرد پردازشگر انجام نمی دهند. این مورد دست است که در روزهای نخست میکرو پردازشگرها، مدل جدید اغلب دو یا حتی سه برابر سریعتر از مدلی است که تعویض شده و با قیمت کمتری فروخته شده است. امروزه، سریعترین پردازشگرهای در دسترس گاهی اوقات ۱۰ برابر سریعتر از مدلهای ارزانی بوده که هنوز فروخته می شوند.

همچنین قیمت نیز مطرح می شود. اگر برای پردازشگر دو برابر قیمت پرداخته شود، احتمال بیشتر از دو برابر نیز سرعت دارد. ابتدا پیشنهاد می شود IBM PC/XT 4.77 مگاهرتز در برابر ۲۸۶ PC/AT 16 مگاهرتز تست شود زمانی که هر دو هنوز فروخته می شوند. دومین سیستم دارای قیمت دو یا سه برابر بیشتر است اما ۱۰ برابر سریعتر است.

امروزه، عملکرد پردازشگر بطور چشمگیری افزایش می یابد که اختلافات قیمت زیادی داشته و فاصله عملکرد بین کندترین و سریعترین مدلهای فعلی محدود می باشد، مدلهای بسیار متوسط با اختلافات عملکرد اندک در دسترس بوده و سریعترین پردازشگرها نیز زیر ۱:۱ هستند. AMD و اینتل باید با توجه به بازار بسیار رقابتی درآمد خود را به حداکثر برساند.

 

قیمت و عملکرد

اختلاف عملکرد واقعی بین پردازشگرهای کند و ارزان و پردازشگرهای سریع و گران نسبتا کم است. امروزه پردازشگر ۷۵۰ دلاری را می توان خریداری کرد که احتمالا ۲٫۵ تا ۳ برابر سریعتر از پردازشگر ۵۰ دلاری در رده خود است.

دو برابر یا سه برابر بودن عملکرد ممکن است به پیشرفت کلی بستگی داشته باشد. پردازشگر باید ۳۰% تا ۵۰% سریعتر از پردازشگری باشد که قبلا اکثر افراد هرگونه اختلاف قابل توجهی را در کاربرد روتین درک می کردن. دو برابر بودن سرعت پردازشگر ناشی از اختلاف بارز عملکرد است. سه برابر بودن سرعت عملکرد نیز عملکرد بسیار قابل توجهی را با قیمت بسیار بال ارائه می دهد.

اکثر افزایش عملکرد بموجب زنجیره قیمت است. هزینه کردن زیاد برای پردازشگر باعث شده تا بازدهی آن به سرعت از بین برود. برای مثال، پردازشگر ۱۷۵ دلاری ممکن است دو برابر سریعتر از مدل ۵۰ دلاری باشد. دو برابر بودن قیمت تا ۳۵۰ دلار ممکن است فقط ۲۵% پردازشگر سریعتر را نشان دهد.

اما تمامی موارد تنها برای زمان خاصی درست است. همچنانکه AMD و اینتل مدلهای پردازشگر قدیمی را تولید نکرده و مدلهای جدید را معرفی نموده، کل زنجیره عملکرد پردازشگر به سمت بالا می رود. امروزه پردازشگر متوسط سریعتر از سریعترین پردازشگر عملکرد یک سال یا ۱۸ ماه قبل است، و حتی پردازشگر ارزان امروزی سریعتر از سریعترین پردازشگر ۲ تا ۳ سال گذشته می باشد. این خبر خوبی است، زیرا ارتقای سیستم قدیمی به سطح عملکرد امروزی با کمترین هزینه معقول امکان دارد.

 

AMD در مقابل اینتل

فانبوی و برند زیلاتس استدلال می کنند که AMD سریعتر از اینتل بوده، و یا اینکه اینتل سریعتر از AMD می باشد. هر دوی آنها اشتباه کرده و یا درست می گویند. حقیقت اینست که با هر قیمت مشخصی، پردازشگرهای اینتل و AMD ازنظر عملکرد کلی انطباق نزدیکی دارند. بنابراین گفته نمی شود که عملکرد آنها در هر برنامه یکسان است. برای مثال، پردازشگرهای AMD دارای عملکرد بازی بهتری نسبت به مدلهای اینتل گران هستند، و پردازشگرهای اینتل نیز دارای عملکرد مولتی مدیای بهتری نسبت به مدلهای AMD گران می باشند.

 

نسبت عملکرد/ قیمت بهینه

پردازشگرهای AMD و اینتل دارای عملکرد کلی بسیار مشابهی هستند. در زیر به قوانین ساده در زمان انتخاب پردازشگر اشاره می شود:

  • پردازشگرهای AMD با قیمت ۵۰ تا ۱۲۵ دلار عملکرد بهتری نسبت به پردازشگرهای اینتل دارند. اینتل همواره خدمات خوبی را در بازار نهایی ارائه داده، اما در واقع علاقه ای به رقابت ندارد. اینتل حدود ۴۰ دلار برای ساخت پردازشگر هزینه می کند بنابراین ترجیح می دهد تا تلاش خود را در بخشهای بازار با حاشیه سود بالایی انجام دهد. از طرف دیگر، بازار دست دوم اخیرا به AMD توجه کرده است.
  • پردازشگر ارزان تا زمانی انتخاب می شود که دلیل خوبی برای هزینه کردن بیشتر وجود داشته باشد. در اکثر سیستمهای قدیمی، ارتقای به صرفه برای پردازشگری صورت می گیرد که ۵۰ دلار تا ۷۵ دلار فروش می رود، و اینکه مادربرد سازگار با اینتل یا AMD باشد. پردازشگرهای دست دوم برای اکثر وظایف محاسباتی ازجمله برنامه های بهره وری، جستجوی وب، ایمیل، تماشای فیلم ها و غیره مناسب هستند.
  • در طیف اصلی، ۱۲۵ تا ۲۵۰ دلار، پردازشگرهای اینتل و AMD با هم یکسان هستند. حاشیه سود در اینجا بسیار بالاتر از بخش ارزان است و حجم قطعه نیز زیاد بوده، بنابراین رقابت بین AMD و اینتل شدید است.
  • اگر درخواست زیادی برای پردازشگر ماند ویرایش تصویر یا بازی ۳ بعدی وجود داشته باشد، در اینصورت ۷۵ تا ۱۲۵ دلار بیشتر برای ارتقای پردازشگر می تواند مزایای مهمی داشته باشد. پردازشگرهایی با این قیمت در اصل سریعتر از مدلهای ارزان بوده و در برخی برنامه ها دارای عملکرد اضافی می باشند.
  • پردازشگرهای اینتل با قیمت ۲۵۰ تا ۱۰۰۰ دلار معمولا تاحدی سریعتر از پردازشگرهای AMD بخصوص مدلهای دو هسته ای می باشند. اگرچه AMD سریعترین پردازشگرها را در این بخش تولید می کند، اما قیمتهای بسیار بالاتری برای پردازشگرها در مقایسه با مدلهای اینتل دارد، بنابراین اینتل از نظر رقابت برنده است. حاشیه سود در اینجا بسیار بالا بوده، اما حجم قطعه بسیار پایین است. AMD و اینتل ازنظر اعتبار رقابت می کنند.
  • پردازشگر گران از عملکرد افزایشی بهره می برند، همچنانکه تحت شرایط بهینه است. این احتمال وجود دارد که نصب پردازشگر گران مستلزم اینست که مادربرد، منبع برق و احتمالا حافظه تعویض شود. به جز یک استثنا که به گیمرها اختصاص داده شده، بعضی افراد به نصب پردازشگر جدید ۱۰۰۰ دلاری هر ۶ ماه فکر می کنند.

مشخصات پردازشگر و ویژگی های ان

مشخصات پردازشگر کامپیوتر

 

در اینجا به مشخصات مهم پردازشگرها اشاره می شود:

 

مدل و ساخت پردازشگر

ویژگی بارز پردازشگر به مدل و ساخت AMD یا اینتل مربوط می شود. اگرچه رقابت مدلها از دو شرکت دارای ویژگیها و عملکرد مشابهی می شود، پردازشگر AMD را نمی تواند با مادربر سازگار با اینتل و یا برعکس نصب کرد.

 

نوع سوکت

دیگر ویژگی بازر پردازشگر، سوکت است که متناسب با آن طراحی می شود. در زمان تعویض پردازشگری با سوکت ۴۷۸ مادربرد، برای مثال باید پردازشگر جایگزینی را انتخاب کرد که متناسب با آن سوکت طراحی می شود. جدول ۱-۵ موضوعات قابل ارتقا با سوکت پردازشگر را نشان می دهد.

 

سرعت ساعتی

سرعت ساعتی پردازشگر، که با مگاهرتز (MHz) یا گیگاهرتز (GHz) مشخص می شود، عملکرد آن را مشخص می کند اما سرعت ساعتی در خطوط پردازشگر بی معناست. برای مثال، پنتیوم ۴ هسته پرسکات ۳٫۲ گیگاهرتزی حدود ۶٫۷% سریعتر از پنتیوم ۴ هسته پرسکات ۳٫۰ گیگاهرتزی است، همچنانکه سرعت ساعتی نسبی مطرح می شود. با اینحال، پردازشگر سلروم ۳٫۰ گیگاهرتزی آهسته تر از پنتیوم ۴ ۲٫۸ گیگاهرتزی است، زیرا سلروم دارای حافظه پنهان L2 کوچکتری بوده و از سرعت آهسته باس هاست استفاده می کند. بطور مشابه، زمانی که پنتیوم ۴ با ۱٫۳ گیگاهرتز معرفی شد، عملکرد آن پایین تر از پردازشگر پنتیوم III 1 گیگاهرتزی است که برای تعویض درنظر گرفته می شود. این مورد بدین دلیل درست است که معماری پنتیوم ۴ نسبت به معماری اولیه پنتیوم III دارای کارآمدی کمتری است.

سرعت ساعتی برای مقایسه پردازشگرهای AMD و اینتل مفید است. پردازشگرهای AMD با سرعت ساعتی بسیار پایین نسبت به پردازشگرهای اینتل کار می کنند اما حدود ۵۰% بیشتر کار می کنند. ۶۴ آلتون AMD که در ۲٫۰ گیگاهرتز کار می کند عملکرد مشابهی مانند پنتیوم ۴ اینتل دارد که در ۳٫۰ گیگاهرتز کار می کند.

 

سرعت باس هاست

سرعت باس هاست، که سرعت باس روبه جلو نیز نامیده شده، سرعت FSB، سرعت انتقال داده را بین پردازشگر و چیپ ست مشخص می کند. سرعت سریع باس هاست به عملکرد بالای پردازشگر کمک کند، حتی برای پردازشگرهایی که با همان سرعت ساعتی کار می کنند. AMD و اینتل مسیر بین حافظه و حافظه پنهان را بطور متفاوتی اجرا می کند، اما لزوما FSB عددی است که حداکثر تعداد ممکن انتقال بلوک داده ها را در هر ثانیه منعکس می کند. با توجه به سرعت واقعی ساعت باس هاست ۱۰۰ مگاهرتز، اگر داده ها بتوانند ۴ برابر در هر چرخه ساعت انتقال یابند، سرعت مفید FSB 400 مگاهرتز است.

برای مثال، اینتل پردازشگرهای پنتیوم ۴ را تولید کرده که از سرعت های باس هاست ۴۰۰، ۵۳۳، ۸۰۰ یا ۱۰۶۶ مگاهرتز استفاده می کنند. پنتیوم ۴ ۲٫۸ گیگاهرتز با سرعت باس هاست ۸۰۰ مگاهرتز سریعتر از پنتیوم ۲٫۸/۴ با سرعت باس هاست ۵۳۳ مگاهرتز است که به نوبه خود سریعتر از پنتیوم ۲٫۸/۴ با سرعت باس هاست ۴۰۰ مگاهرتز می باشد. معیاری که اینتل برای تمایز پردازشگر سلرون ارزان استفاده می کند سرعت پایین باس هاست نسبت به مدلهای پنتیوم ۴ فعلی است. مدلهای سلرون از سرعتهای باس هاست ۴۰۰ و ۵۳۳ مگاهرتز استفاده می کنند.

تمام پردازشگرهای AMD سوکت ۷۵۴ و ۹۳۹ از سرعت باس هاست ۸۰۰ مگاهرتز استفاده می کنند (در واقع، AMD همانند اینتل باس هاست را در ۲۰۰ مگاهرتز اجرا کرده، اما چرخه ساعتی در ۸۰۰ مگاهرتز موثر است). پردازشگر سمپرون سوکت A از باس هاست ۱۶۶ مگاهرتز استفاده کرده که سرعت باس هاست ۳۳۳ مگاهرتز دارد.

 

اندازه حافظه پنهان

پردازشگرها از دو نوع حافظه پنهان برای بهبود عملکرد با انتقال بافر بین پردازشگر و حافظه اصلی نسبتا آهسته استفاده می کنند. اندازه حافظه پنهان لایه ۱ (حافظه پنهان L1، که حافظه پنهان سطح ۱ نیز نامیده شده)، یک ویژگی معماری پردازشگر محسوب شده که نمی تواند بدون طراحی مجدد پردازشگر تغییر کند. حافظه لایه L2 (حافظه پنهان سطح ۲ یا حافظه پنهان L2) خارج از هسته پردازشگر است بدین معنا که سازندگان پردازشگر می توانند پردازشگر مشابهی با اندازه های مختلف حافظه پنهان L2 تولید کنند. برای مثال، مدلهای مختلف پردازشگرهای پنتیوم ۴ با ۵۱۲ کیلوبایت، ۱ مگابایت یا ۲ مگابایت حافظه پنهان L2 در دسترس بوده، و مدلهای مختلف سمپرون AMD نیز با ۱۲۸ کیلوبایت، ۲۵۶ کیلوبایت یا ۵۱۲ کیلوبایت حافظه پنهان L2 در دسترس می باشند.

در بعضی از برنامه ها بخصوص برنامه هایی که در مجموعه داده های کوچک اجرا می شوند حافظه پنهان بزرگ L2 باعث افزایش عملکرد پردازشگر بخصوص برای مدلهای اینتل می شود (پردازشگرهای AMD دارای کنترل کننده حافظه هستند که تا حدی از حافظه پنهان بزرگ L2 بهره می برند). در برنامه هایی که در مجموعه داده های بزرگ اجرا می شوند، حافظه پنهان بزرگ L2 فقط مزیت اصلی را نشان می دهد.

 

اندازه پروسه

اندازه پروسه، که اندازه ساخت نیز نامیده شده، در نانومترها (nm) مشخص شده و اندازه کوچکترین عناصر فردی در پردازشگر را تعیین می کند. AMD و اینتل تلاش دارند تا اندازه پروسه را کاهش دهند تا بیشتر پردازشگرها از هر وافر سیلیکون بدست آیند، از اینرو هزینه ها آنها برای تولید هر پردازشگر کاهش می یابد. پنتیوم II و پردازشگرهای اولیه آلتون از پروسه ۳۵۰ یا ۲۵۰ نانومتر استفاده می کنند. پنتیوم III و بعضی از پردازشگرهای آلتون از پروسه ۱۸۰ نانومتر استفاده می کنند. همچنین پردازشگرهای جدید AMD و اینتل از پروسه ۱۳۰ یا ۹۰ نانومتر استفاده کرده و پردازشگرهای آینده از پروسه ۶۵ نانومتر استفاده می کنند.

اندازه پروسه مهم است زیرا همه چیز برابر بوده، و پردازشگری که از اندازه پروسه کوچکتر استفاده می کند می تواند سریعتر کار کرده، ولتاژ کمتری را بکار برده، برق کمتری را مصرف نموده و گرمای کمتری را تولید کند. پردازشگرهایی که در هر زمان مشخصی در دسترس هستند از اندازه های مختلف ساخت استفاده می کنند. برای مثال، در زمانی که اینتل پردازشگرهای پنتیوم ۴ را فروخت که از اندازه پروسه ۱۸۰، ۱۳۰ و ۹۰ نانومتر استفاده کرده اند، AMD نیز بطور همزمان پردازشگرهای آلتون را فروخت که از اندازه ساخت ۲۵۰، ۱۸۰ و ۱۳۰ نانومتر استفاده کردند. در زمان انتخاب پردازشگر ارتقا، پردازشگری با اندازه ساخت کوچکتر ترجیح داده می شود.

 

ویژگیهای خاص

مدلهای مختلف پردازشگر از ویژگیهای مختلفی پشتیبانی کرده، بعضی از آنها ممکن است مهم باشند و جای نگرانی ندارند. در اینجا به ۵ ویژگی مهم اشاره شده که با بعضی از پردازشگرهای فعلی در دسترس هستند. تمام این ویژگیها از ورژن های جدید ویندوز و لینوکس پشتیبانی می کنند:

 

SSE3

SSE3 (توسعه چند دستور تک چند داده ۳)، که توسط اینتل توسعه یافته و اکنون در اکثر پردازشگرهای اینتل و بعضی از پردازشگرهای AMD در دسترس است، یک مجموعه آموزشی گسترده است که برای پردازش انواع داده ها در مواجه با پردازش تصویر و سایر برنامه های مولتی مدیا طراحی شده است. هر برنامه ای که از SSE3 پشتیبانی کرده می تواند از ۱۰% یا ۱۵% تا ۱۰۰% سریعتر در یک پردازشگر اجرا شود که همچنین از SSE3 پشتیبانی می کند.

 

پشتیبان ۶۴ بیت

اخیرا، پردازشگرهای کامپیوتر با مسیرهای دداخلی داده ۳۲ بیت کار می کنند. در سال ۲۰۰۴، AMD پشتیبان ۶۴ بیت را با پردازشگرهای ۶۴ آلتون خود معرفی کرد. AMD این ویژگی را x86-64 نامیده، اما اکثر افراد آن را AMD64 نامیدند. پردازشگرهای AMD64 با نرم افزار ۳۲ بیت سازگار بوده و این نرم افزار همانند نرم افزار ۶۴ بیت بصورت کارآمد کار می کند. اینتل، که معماری ۶۴ بیت خود را به رقابت پرداخت، فقط سازگاری محدود ۳۲ بیت داشت، که مجبور بود تا ورژن x86-64 خود را معرفی کند، که EM64T (تکنولوژی ۶۴ بیت حافظه توسعه یافته) نامیده می شود. اکنون، پشتیبان ۶۴ بیت برای اکثر افراد اهمیتی ندارد. مایکروسافت ورژن ۶۴ بیت ویندوز XP را مطرح کرده، و اکثر توزیع لینوکس از پردازشگرهای ۶۴ بیت پشتیبانی می کنند اما برنامه های ۶۴ بیت در جایی بسیار محبوب بوده که پردازشگر ۶۴ بیت در کامپیوتر دسکتاپ اجرا می شود. این مورد ممکن است زمانی تغییر کرده که مایکروسافت دارای ویندوز ویستا بوده که از پشتیبان ۶۴ بیت بهره می برد.

 

اجرای حفاظت شده

با آلتون ۶۴، AMD تکنولوژی NX (بدون اجرا) را معرفی کرد و اینتل بزودی با تکنولوژی XDB (اجرای بیت غیرفعال) دنبال می شود. NX و XDB هدف مشابهی دارند که پردازشگر تشخیص می دهد کدام حافظه قابل اجرا بوده و کدام قابل اجرا نیست. اگر کد تلاش کند تا در فضای حافظه غیرقابل اجرا کار کند، پردازشگر خطایی را در سیستم عامل نشان می دهد. NX و XDB دارای پتانسیل زیادی برای کاهش صدمه ناشی از ویروس ها، کرم ها، تروجان ها است اما به سیستم عاملی نیاز دارد که از اجرای حفاظت شده مانند ویندوز XP با بسته خدمات ۲ پشتیبانی می کند.

 

تکنولوژی کاهش برق

AMD و اینتل تکنولوژی کاهش برق را در بعضی از مدلهای پردازشگر خود ارائه می دهند. در هر دو مورد، تکنولوژی استفاده شده در پردازشگرهای موبایل به پردازشگرهای دسکتاپ می روند، که مصرف برق و تولید گرما مشکل ساز می باشد. لزوما، این تکنولوژیها با کاهش سرعت پردازشگر (و از اینرو مصرف برق و تولید گرما) کار می کنند زمانی که پردازشگر بیکار بوده و یا اندکی بارگیری کرده است. اینتل، تکنولوژی کاهش برق خود را با عنوان EIST (تکنولوژی سرعت مرحله ای اینتل تقویت شده) بیان می کند. ورژن AMD نیز Cool’n’Quiet نامیده می شود. ایتر (Either) می تواند کوچک بوده اما کاهش مفید مصرف برق، تولید گرما و سطح نویز سیستم دارد.

 

پشتیبان دو هسته ای

تا سال ۲۰۰۵، AMD و اینتل حدودی را کاهش دادند که با پردازشگر تک هسته ای امکان دارد. راه حل مهم شامل دو هسته پردازشگر در یک بسته پردازشگر است. AMD با بیشترین پردازشگرهای سری X2 آلتون ۶۴ همراه است که دو هسته آلتون ۶۴ یکپارچه را در یک چپ مشخص می کند. اینتل پرداشگر دو هسته ای را معرفی کرده که پنتیوم D نامیده می شود. راه حل مهندسی AMD دارای چندین مزیت ازجمله عملکرد بالا و سازگاری با مادربرد قیدمی سوکت ۹۳۹ است. راه حل اینتل، که در اصل به دو هسته پنتیوم ۴ در یک چیپ بدون یکپارچگی آنها اشاره نموده، منجر به دو مصالحه می شود. اول، پردازشگرهای دو هسته ای اینتل با مادربردهای اولیه سازگار نیستند و بنابراین به چیپ ست جدید و یک سری مادربردهای جدید نیاز دارند. دوم، بدلیل اینکه اینتل به دو هست فعلی خود در یک بسته پردازشگر مجهز است، مصرف برق و تولید گرما بسیار بالا بوده، بدین معنا که اینتل باید سرعت ساعتی پردازشگرهای پنتیوم D را نسبت به سریعترین مدلهای پنتیوم ۴ تک هسته ای کاهش دهد.

آلتون ۶۴ X2 بدون هیچ ابزاری برنده است، زیرا اینتل با هزینه کردن پنتیوم D به اندازه کافی هوشمند است. ارزان ترین پردازشگرهای آلتون X2 بیش از دو برابر از ارزان ترین پردازشگرهای پنتیوم D فروخته می شوند. اگرچه قیمت بدون شک پایین است، اما قیمت گذاری متفاوتی با تغییرات بیشتر انتظار نمی رود. اینتل ظرفیت تولید فرعی دارد در حالیکه AMD در توانایی خود برای ساخت پردازشگرها بسیار محدود بوده، بنابراین پردازشگرهای دو هسته ای AMD احتمالا با ویژگی قابل پیش بینی گران خواهند بود. متاسفانه، پردازشگرهای دو هسته ای اگزینه مناسبی برای اکثر افراد نیستند. پردازشگرهای دو هسته ای AMD نیز می توانند از مادربرد سوکت ۹۳۹ فعلی استفاده کرده، اما برای تایید اکثر ارتقادهندگان بسیار گران هستند.

 

نام هسته و مرحله گذاری هسته

هسته پردازشگر، معماری اصلی پردازشگر را بیان می کند. پردازشگری که تحت نام خاصی فروخته شده ممکن است از چنیدن هسته استفاده کند. برای مثال، نخستین پردازشگرهای پنتیوم ۴ از هسته ویلیامت (Willamette) استفاده کرده اند. متغیرهای بعدی پنتیوم ۴ از هست نورث وود، هسته پرسکات، هسته گالاتین، هسته پرستونیا، و هسته ۲M پرسکات استفاده کرده اند. بطور مشابه، مدلهای مختلف آلتون ۶۴ با استفاده از هسته کلاهامر، هسته اسلگامر، هسته نیوکاسل، هسته ویچستر، هسته ونیز ،هسته سان دیاگو، هسته منچستر، و هسته تولدو تولید شده اند.

استفاده از نام هسته مسیر کوتاه و مناسبی برای تشخیص ویژگیهای مختلف پردازشگر است. برای مثال، هسته کلاهامر از پروسه ۱۳۰ نانومتر، ۱۰۲۴ کیلوبایت حافظه پنهان L2 استفاده کرده و از ویژگیهای NX و X86-64 پشتیبانی نموده، اما عملیات دو هسته ای یا SSE3 را پشتیبانی نکرده. برعکس، هسته منچستر از پروسه ۹۰ نانومتر ،۵۱۲ کیلوبایت حافظه پنهان L2 استفاده کرده و از ویژگیهای دو هست ای، SSE3، X86-64، NX پشتیبانی می کند.

نام هست پردازشگر را می تواند با شماره ورژن اصلی برنامه نرم افزاری تصور کرد. فقط شرکتهای نرم افزاری بطور مکرر آپدیت اندکی را بدون تغییر شماره ورژن اصلی انجام می دهند؛ AMD و اینتل نیز آپدیت اندکی را برای هسته های خود بدون تغییر نام هسته انجام می دهند. این تغییرات اندک، مرحله گذاری هسته نامیده می شود. اصول نام هسته اهمیت دارد، زیرا پردازشگری که از هسته استفاده می کند ممکن است سازگاری خود را با مادربرد تشخیص دهد. مرحله گذاری معمولا اهمیت کمتری داشته، هرچند باید به آن توجه نمود. برای مثال، یک هسته خاص ممکن است در مرحله گذاری C0 و B2 در دسترس باشد. مرحله گذاری C0 ممکت است دارای باگ فیکس بوده، خنک کننده را اجرا کرده، و یا مزایای دیگری را نسبت به مرحله گذاری اولیه ارائه دهد. مرحله گذاری هسته نیز درصورتی مهم است که دومین پردازشگر در مادربرد پردازشگر دوتایی نصب شود. دو هسته یا مرحله گذاری هرگز نباید در مادربرد پردازشگر دوتایی ترکیب شود.

چگونه CPUرا تعویض کنیم؟

تعویض CPU

مراحل مورد نیاز برای تعویض پردازشگر به عوامل زیادی از جمله نوع پردازشگر، خنک کننده CPU، مادربرد و کیسی که استفاده می شود، بستگی دارد. در بخش های زیر، روش تعویض پردازشگر سوکت ۴۷۸ بیان می شود. اکثر پردازشگرها، از جمله مدلهای سوکت ۴۶۲ (A)، سوکت ۷۵۴ و سوکت ۹۳۹ به مراحل مشابهی نیاز دارند. پردازشگرهای سوکت ۷۷۵ بطور قابل توجهی متفاوت هستند، بنابراین نصب پردازشگر سوکت ۷۷۵ بطور مجزا بیان می شود.

 

برداشتن پردازشگر قدیمی

اولین مرحله برای تعویض پردازشگر، برداشتن پردازشگر قدیمی است. برای این کار، مراحل زیر را باید دنبال نمود:

  • ۱-سیم بر، مانیتور، کیبورد، موس و سایر قطعات جانبی را قطع کنید و سیستم را در محیط کار قرار دهید. میز آشپزخانه محل مناسبی است. کاور کیس را برداشته و داخل و بیرون سیستم را تمیز کنید.
  • ۲-سیستم را بررسی کنید تا متوجه شوید که آیا باید مادربرد را قبل از پردازش برداشت و یا پردازشگر جدید را با مادربرد نصب نمود. این تصمیم به چندین عامل از جمله سطح تجربه مورد نیاز برای تعویض پردازشگرها، میزان کار بر روی کیس، نوع مکانیسم گیر کردن برای محکم کردن خنک کننده CPU، و غیره بستگی دارد. اگر مورد مشکوکی وجود دارد، مادربرد را بردارید.
  • ۳-برای برداشتن مادربرد، موقعیت های هر کابلی که به آن وصل بوده را ضبط کنید. بسیاری از افراد از دوربین دیجیتالی بدین منظور استفاده می کنند. تمام کابل ها را قطع کرده و پیچ های متصل کننده مادربرد به کیس را بردارید. بدن خود را به کیس یا منبع برق تماس دهید، مادربرد را از کیس بلند نموده و آن را در محل صاف و غیر رسانا قرار دهید.
  • ۴-اگر این کار را انجام نمی دهید، کابلی که فن خنک کننده CPU را به هدر برق مادربرد وصل کرده است را بردارید. گیره یا گیره هایی که خنک کننده CPU را به مادربرد متصل کرده آزاد کنید و خنک کننده CPU را با فشار اندکی از مادبرد بلند کنید. در صورت لزوم، خنک کننده CPU را در صفحه افقی به سمت عقب و جلو حرکت دهید و با مادربرد همتراز کنید.
  • ۵-خنک کننده CPU را کنار بگذارید. در صورت آزاد کردن این قطعه و پردازشگر اصلی، مابقی ترکیب گرمایی را از پایه خنک کننده بردارید. این کار اغلب با مالش دادن پایه توسط شست صورت می گیرد تا ترکیب برداشته شود. اگر ترکیب گرمایی بسیار ثابت است، از لبه کارت اعتباری یا چاقو برای آزاد کردن ترکیب استفاده کنید. دقت کنید که سطح خنک کننده خراشیده نشود.
  • ۶-پس از برداشتن خنک کننده CPU، پردازشگر در سوکت خود قابل دید است. اگر بخواهید تا پردازشگر را برای استفاده بعدی آزاد کنید، بهتر است تا مابقی ترکیب گرمایی را بردارید در حالیکه CPU هنوز در سوکت خود قرار دارد تا از هرگونه صدمه محافظت شود. این کار را به آرامی با شست و با استفاده از لبه کارت اعتباری انجام دهید. از سشوار برای گرم کردن پردازشگرهایی که به سختی ترکیب گرمایی را برمی دارند استفاده کنید.
  • ۷-پس از تمیز شدن پردازشگر، اهرم ZIF را برای آزاد کردن گیره­ی روی سوکت بلند نموده و سپس پردازشگر را از سوکت بلند کنید. در اینصورت این قطعه باید از سوکت بدون هر گونه مقاومتی جدا شود. اگر چنین نشد، می توان از فشار اندکی برای جدا کردن آن استفاده نمود اما باید دقت کرد که پین های پردازشگر خم نشوند. حتی اگر شما نخواهید از پردازشگر استفاده مجدد کنید، خارج کردن پین ممکن است مادربرد را بلااستفاده کند.
  • ۸-پین های پردازشگر را در سطح صاف و غیررسان مانند میز قرار دهید. سپس، از بسته بندی پردازشگر جدید برای نگهداشتن پردازشگر قدیمی استفاده کنید.

 

نصب پردازشگر جدید (سوکت های ۴۶۲/A, 478, 939)

روش دقیق مورد نیاز برای نصب پردازشگر در پردازشگرهای مختلف و خنک کننده های CPU متفاوت است اما روش کلی آنها مشابه می باشد. در این بخش، روش نصب پردازشگر پنتیوم ۴ سوکت ۴۷۸ بیان می شود، اما این روش برای سلرون، و تقریبا برای پردازشگرهای سمپرون و آلتون ۶۴ سوکت ۹۳۹، سوکت ۷۵۴ و سوکت ۴۶۲ (A) یکسان است. تنها اختلاف اینست که چگونه خنک کننده CPU وصل می شود که در زمان بررسی خنک کننده CPU باید به آن دقت کرد.

پردازشگر کوچک برای توضیح این بخش انتخاب می شود. یکی از مزیت های پردازشگر کوچک اینست که دارای خنک کننده CPU مناسب است که با پردازشگر سازگار می باشد و چندین دلار بیشتر از پردازشگر OEM قیمت دارد. خنک کننده های CPU که اینتل و AMD در حال حاضر پردازشگرهای کوچک خود دسته بندی می کنند از پردازشگرهای کاملا خوبی هستند که بویژه قیمت پایین آنها درنظر گرفته می شود. خنک کننده های دسته ای کارآمدتر از خنک کننده های CPU نیستند.

پردازشگر پنتیوم ۴ کوچک (شکل ۹-۵) شامل خود پردازشگر و خنک کننده CPU بزرگ از برند اینتل است. بسته بندی پلاستیکی اینتل راحت است که اغلب با قیچی به راحتی باز می شود.

اولین مرحله شامل بلند کردن بازوی سوکت ZIF (نیروی ورود صفر) بصورت عمودی است، که در شکل ۱۰-۵ نشان داده شده است. هیچ نیرویی در سوارخ های سوکت اعمال نمی شود که در اینصورت پردازشگر می تواند بدون هیچ گونه فشاری خارج شود.

پردازشگر و سوکت را با بعضی از ابزارهای مشخص در جهت مناسب بلند کرد. در سوکت ۴۷۸، پردازشگر دارای گوشه تیز و سوکت دارای مثلث کوچکی است که هر دو در شکل ۱۱-۵ زیر اهرم سوکت ZIF دیده می شوند. با وجود عمودی بودن اهرم سوکت، پردازشگر را با سوکت همتراز نمود و پردازشگر را در محل خود قرار دهید (شکل ۱۱-۵). پردازشگر باید فقط با نیروی گرانشی و با فشار اندکی در سوکت قرار بگیرد. اگر پردازشگر در محل خود قرار نگرفت، ممکن است چیز اشتباهی صورت گرفته باشد. پردازشگر را بردارید و مطمئن شوید که به درستی همتراز بوده و الگوی پین های روی پردازشگر مطابق با الگوی سوراخ های روی سوکت باشند.

پس از قرار دادن پردازشگر در سوکت خود، بازوی اهرم را به سمت پایین فشار دهید تا در محل خود قفل شود (شکل ۱۲-۵).

برای نصب خنک کننده CPU، بالای پردازشگر با حوله کاغذی یا پارچه نرمی تمیز کنید (شکل ۱۳-۵). هرگونه کثیفی و موادی که ممکن است مانع از تماس سینک حرارتی با سطح پردازشگر شود را تمیز کنید.

سپس، سطح اتصال سینک حرارتی را چک کنید (شکل ۱۴-۵). اگر پایه سینک حرارتی لخت است، بدین معناست که از ترکیب گرمایی معمولا “حلقه گرمایی” استفاده شده است. در این مورد، پایه سینک حرارتی را تمیز کنید.

بعضی از سینک های حرارتی دارای پد مربعی یا مستطیلی ساخته شده از رسانه تغییر فاز هستند که موادی هستند که ذوب شده همچنانکه CPU گرم می شود و با خنک شدن CPU نیز سفت می شوند. این چرخه مایع/ جامد تضمین می کند که پردازشگر در تماس گرمایی خوبی با سینک حرارتی قرار دارد. اگر سینک حرارتی دارای چنین پدی بود، پایه سینک حرارتی نباید تمیز شود.

اینتل از روش ارزان زمانی استفاده می کند که محلول بهتری در دسترس باشد و بسته بندی ترکیب گرمایی آنها استثنا نمی باشد. اینتل بجای از بسته پلاستیکی حلقه گرمایی، نوک سرنگ را نزدیک مرکز پردازشگر قرار داده و کل محتوای سرنگ را داخل سطح پردازشگر می کند (شکل ۱۵-۵).

مرحله بعدی شامل حرکت دادن خنک کننده CPU به بالای پردازشگر است (شکل ۱۶-۵) که در حد ممکن بصورت افقی قرار می گیرد. خنک کننده CPU را در قلاب خود بچرخانید، و مطمئن شوید که دکمه های قفل در هر طرف ۴ گوشه خنک کننده CPU با شیارهای خنک کننده CPU در مادربرد همتراز باشند. آن را با حرکت مدوری به آرامی فشار دهید تا حلقه گرمایی در سطح پردازشگر منتشر شود.

هر دو اهرم پلاستیکی سفید (نزدیک شست در شکل ۱۶-۵) را در موقعیت باز قرار دهید و بر روی خنک کننده CPU فشار وارد نکنید. پس از همتراز کردن خنک کننده CPU، فشار اندکی وارد کنید (شکل ۱۷-۵) تا اینکه ۴ کلید قفل در شیارهای مربوطه روی قلاب قرار بگیرند. این مرحله مستلزم اعمال فشار قابل توجهی در بالی خنک کننده CPU است. در بعضی از خنک کننده های CPU، دو گوشه مخالف و سپس دو گوشه دیگر را همتراز کنید.

پس از گذاشتن خنک کننده CPU در قلاب خود، مرحله بعدی شامل گیر دادن سینک حرارتی برخلاف پردازشگر است تا انتقال گرمایی خوبی بین CPU و سینک حرارتی صورت بگیرد. برای این کار، اهرم های پلاستیکی سفید را از موقعیت باز خود به موقعیت قفل حرکت دهید (شکل ۱۸-۵).

گرمای سینک حرارتی از CPU منتشر می شود اما گرما باید برای جلوگیری از گرمای زیاد CPU در زمان گرم شدن سینک حرارتی منتشر شود. با انتقال گرما به سینک حرارتی، اکثر خنک کننده های CPU از فن مافین برای انتقال هوا در کل درزهای سینک حرارتی استفاده می کنند.

بعضی از فن های CPU به کانکتور برق داریو متصل هستند اما اکثر آنها (ازجمله این قطعه اینتل) به کانکتور فن CPU مشخصی در مادربرد متصل می باشند. استفاده از کانکتور برق فن مادربرد به مادربرد اجازه می دهد تا فن CPU را کنترل کرده، سرعت کل عملیات را کاهش دهد زمانی که پردازشگر با بار نور اجرا شده و گرمای زیادی تولید نشود، و سرعت فن زمانی افزایش یافته که تحت بار سنیگن اجرا شده و گرمای زیادی تولید شود. همچنین مادربرد می تواند سرعت فن را نظارت کند، که در صورتی که فن خراب بوده و بطور ناگهانی کار می کند هشداری به کاربر ارسال می کند.

برای اتصال فن CPU، کانکتور هدر ۳ پین روی مادربرد با علامت “فن CPU” را مشخص نموده و کابل قفل را از فن CPU به آن کانکتور وصل کنید (شکل ۱۹-۵).

 

نصب پردازشگر جدید (سوکت ۷۷۵)

پردازشگرهای فعلی سوکت ۷۷۵ اینتل (که سوکت T نیز نامیده شده) به مراحل نصب مختلفی نسبت به پردازشگرهایی که از سوکت ۴۶۲ (A)، ۴۷۸، ۷۵۴ یا ۹۳۹ استفاده می کنند نیاز دارند.

اختلاف اساسی بین سوکت ۷۷۵ و سایر سوکت های پردازشگر فعلی اینست که سوکت ۷۷۵ پین ها را در سوکت قرار داده و سوراخ های روی بدنه پردازشگر نیز همتراز هستند. بدین معنا که پین ها آسیب پذیر بوده، بنابراین مادربردهای سوکت ۷۷۵ از روکش پلاستیکی برای حفاظت از سوکت استفاده می کنند تا اینکه پردازشگر نصب شود. برای شروع نصب پردازشگر سوکت ۷۷۵، روکش سوکت را خارج کنید (شکل ۲۰-۵).

پس از برداشتن روکش سوکت، خود سوکت قابل دید است که در شکل ۲۱-۵ نشان داده شده است. قلاب فلزی اطراف سوکت شامل قلب محافظ پردازشگر است که با اهرمی در سمت چپ سوکت قفل می شود. این اهرم را آزاد کرده و آن را بصورت عمودی بچرخانید تا قلاب محافظ پردازشگر آزاد شود.

با آزاد شدن اهرم، قلاب محافظ پردازشگر را روبه بالا چرخانده تا سوکت قابل دسترس باشد (شکل ۲۲-۵).

شکل ۲۳-۵ دو مکانیسم قفل استفاده شده با سوکت ۷۷۵ را نشان می دهد. یک مثلث در گوشه راست و بالای پردازشگر قابل دید است، که در یک گوشه سوکت قرار می گیرد. همچنین گوشه های راست و چپ پایین پردازشگر نیز دو چفت قفل وجود دارد که با دو قطعه جایگزین در بدنه سوکت پوشیده شده است. پردازشگر باید با سوکت همتراز باشد، و سپس آن را در محل قرار دهید.

پس از گذاشتن پردازشگر در سوکت، قلاب محافظ پردازشگر را بردارید (شکل ۲۴-۵). قلاب محافظ با قسمت دندانه ای اهرم چفت در مقابل لبه قابل دید در پایین قلاب محکم شده است. اهرم چچفت باید در قسمت دندانه ای قرار گیرد تا لبه روی قلاب مشخص شود، و از فشار انگشت برای بستن قلاب محافظ استفاده کنید تا اینکه در محل خود قرار بگیرد.

با همتراز شدن لبه قلاب و اهرم چفت، بر روی اهرم چفت فشار دهید تا اینکه زیر چفت قرار بگیرد (شکل ۲۵-۵). از حوله کاغذی یا پارچه نرم برای تمیز کردن بالای پردازشگر استفاده کنید.

سوکت ۷۷۵ از مکانیسم متفاوتی برای اتصال خنک کننده CPU استفاده می کند. بجای استفاده از قلاب پلاستیکی، مانند سوکت ۴۷۸، سوکت ۷۷۵ از چهار سوراخ پایه در گوشه های سوکت استفاده می کند. شکل ۲۶-۵ سوکت ۷۷۵ خنک کننده CPU را نشان می دهد. مربع سفید در مرکز پایه سینک حرارتی مسی است که پد حرارتی تغییر فاز می باشد. اگر سینک حرارتی دارای چنین پدی باشد، دیگر به ترکیب گرمایی نیاز نیست. اگر سینک حرارتی فاقد پد گرمایی باشد، در اینصورت از ترکیب گرمایی در بالای پردازشگر قبل از پردازش استفاده می شود.

برای نصب خنک کننده CPU، آن را همتراز نموده بطوریکه هر یک از ۴ پست باید مطابق با هر سوراخ پایه مادربرد باشد. کانکتور برق فن CPU را در مادربرد قرار داده و خنک کننده CPU را بچرخانید به طوریکه کابل برق فن نزدیک کانکتور برق قرار بگیرد. مطمئن شوید که ۴ پست در هر گوشه قابل دید باشد که با سوراخ های پایه همتراز باشد (شکل ۲۷-۵) و سپس خنک کننده CPU را قرار دهید.

خنک کننده CPU به مادربرد متصل بوده اما هنوز قفل نشده است. بالای هر گوشه پست پایه را فشار دهید (شکل ۲۸-۵) تا نوک پست های پایه باز شده و خنک کننده CPU قرار بگیرد.

کابل فن CPU را به کانکتور فن CPU متصل کنید تا نصب پردازشگر کامل شود.

عیب یابی و نگهداری CPU

عیب یابی CPU

عیب یابی زیادی برای پردازشگر وجود ندارد. پردازشگری که به درستی نصب شده باشد به سادگی کار می کند. اگر پردازشگر کار نکند، احتمالا باید تعویض شود. اگر به پردازشگر آسیبی وارد شود در اینصورت مادربرد نیز خراب می شود و یا بیش از حد گرم می شود. پردازشگر سیستم با داشتن مادربرد با کیفیت و منبع برق که توسط CPU و با محافظ تقویت کننده خوبی محافظت می شود احتمالا عمر مفیدی دارد.

برای تشخیص خطر اولیه، پردازشگرهای مدرن به حفاظت گرمایی کمک می کنند که پردازشگر را آهسته کرده و یا آن را کاملا متوقف می کند اگر که دما بسیار بالا برود. حتی اگر پردازشگر توان عملیاتی نداشته باشد، کار کردن آن در دمای بالا می تواند باعث کاهش عمر آن شود. بدین ترتیب، دمای پردازشگر باید حداقل به صورت دوره ای کنترل شود، و در صورت لزوم، خنک سازی پردازشگر را بهبود داد. اگر سیستمم به دلیل نامشخصی کند شد و یا کاملا متوقف شد، بویژه در محیط گرم و یا زمانی که پردازشگر به سختی کار می کند، در اینصورت احتمال دارد که گرمای بیش از حد علت آن باشد. در اینجا به مهمترین مراحل برای جلوگیری از گرمای بیش از حد اشاره می شود:

 

حفظ دمای پردازشگر

از برنامه نظارت بر مادربرد استفاده نموده و یا سیستم را مجددا راه اندازی کنید، نصب BIOS را اجرا نموده، و دما و سرعت فن را مشاهده کنید. این دماها زمانی حفظ می شوند که سیستم بیکار بوده و یا اینکه در بار سنگینی کار کند. این کار برای ایجاد دمای “اصلی” پردازشگر زمانی اهمیت دارد که بیکار و تحت بار باشد. دماهای بالا را نمی توان تشخیص داد اگر که میزان دمای عادی مشخص نباشد. اگر برنامه نظارت بر مادربرد اجرا می شود، مقادیر سه سیم را برای دماها تنظیم کرده و برنامه را پیکربندی کنید تا متوجه شوید که چه زمانی این دماها فراتر می روند.

 

تمیز نگهداشتن سیستم

مسدود شدن دریچه های هوا می تواند دمای پردازشگر را تا ۲۰ کلوین (۳۶ فارنهایت) یا بیشتر افزایش دهد. سیستم را برای حفظ جریان هوای آزاد تمیز کنید. اگر کیس دارای فیلتر هوای ورودی است، فیلتر را چک نموده و آن را درصورت لزوم تمیز کنید.

 

استفاده از خنک کننده خوب CPU

خنک کننده های CPU ازنظر کارایی (و میزان صدا) فرق دارند. اگرچه خنک کننده CPU با پردازشگر کوچک کارآمد است، اما تعویض آن با خنک کننده CPU خوب می تواند دمای CPU را تا ۵ تا ۱۰ کلوین (۹ تا ۱۸ فارنهایت) کاهش دهد. مطمئن شوید که سطح پردازشگر قبل از نصب خنک کننده CPU تمیز بوده، از ترکیب حرارتی درستی استفاده نموده و سینک حرارتی در مقابل پردازشگر کاملا قرار گرفته باشید.

 

نصب فن های مکمل کیس

بطور خاص،  اگر پردازشگر ارتقا یافته و یا اینکه آداپتور ویدئویی با عملکرد بالا نصب شده است، در اینصورت احتمال دارد که گرمای بیشتری از کیس اضافه شود. افزودن فن مکمل، یا تعویض فن فعلی با فنی که جریان هوای بیشتری را ایجاد می کند، می تواند دمای داخلی کیس را بطور چشمگیری کاهش دهد که به نوبه خود دمای پردازشگر نیز پایین می آید.

 

ارتقای کیس

در اکثر سیستم ها، پردازشگر منبع گرمایی اصلی است. کیس TAC (شاسی پیشرفته گرمایی) می تواند مجرایی (و گاهی اوقات فن ظریف) را برای جریان گرمای اتلاف CPU مستقیما به خارج از کیس ایجاد کند، بجای اینکه آن را داخل کیس خارج کند. در این تست، از کیس سازگار با TAC با دمای پایین CPU از ۵ تا ۱۰ کلوین (۴۱ تا ۵۰ فارنهایت) استفاده می شود نسبت به اینکه CPU در کیس بدون TAC عمل کند.

کیس TAC را می توان خریداری کرد و یا اینکه کیس قدیمی را به کیس TAC تبدیل کرد. برای این کار، از حفره ۲ تا ۳ برای برش حفره در پنل جانبی کیس مستقیما در CPU استفاده کنید. با استفاده از لوله های مقوایی یا پلاستیکی، مجرایی با طول مناسب را تهیه کرده و مجرا را با پیچ یا چسب به کیس وصل کنید. همچنین می توان فن کیس استاندارد را بین دیوار داخلی و مجرا نصب نمود.

 

موقعیت یابی درست سیستم

تغییر موقعیت کیس فقط تا چند اینچ و به روشهای نامشخص می تواند اختلافات مهمی را در سیستم و دمای پردازشگر ایجاد کند. برای مثال، سیستم اصلی اداری رابرت در کنار میزش و مستقیما در جلوی دریچه گرما قرار دارد. در طول تابستان، زماین که تهویه هوا صورت می گیرد، پردازشگر بطور روتین ۵ درجه سانتیگراد نسبت به ماه های زمستان خنک تر شده، زمانی که رابرت دریچه را بسته تا مانع از ورود هوای گرم به سیستم شود. این مورد ممکن است بنظر معقول برسد تا اینکه تشخیص داد هوای خنک از دریچه به پشت سیستم می رود، که در آنجا فقط فن های خروجی وجود دارد. دمای اتاق در طول ماه های زمستان کمتر بوده و دمای محیط نیز در سیستم جریان می یابد بنابراین انتظار می رود که دمای سیستم نیز در زمستان پایین آید.

با اینوجود، پردازشگرها گاهی اوقات کار نمی کنند. اگر مطمئن بوده که پردازشگر کار نمی کند، تنها راه عملی عیب آبی اینست که پردازشگر خراب را در سیستم دیگری نصب نموده و یا پردازشگر خوبی را در سیستم نصب کنید. اولین مورد گزینه بهتری است. پردازشگر خراب هرگز به مادربرد خوب صدمه نمی رساد اما مادربرد خراب باعث خرابی پردازشگر می شود. بدین دلیل، اگر مطمئن بوده که پردازشگر خراب است، باید آن را خارج نموده و در سیستم دیگری تست کرد.

حافظه اصلی یا رم کامپیوتر

حافظه کامپیوتر

کامپیوترها از حافظه، که با عنوان حافظه اصلی یا رم (حافظه دسترسی تصادفی) نیز نامیده شده، برای ذخیره کردن برنامه های فعال از جمله اسکنرهای آنتی ویروس و سایر خدمات پیش زمینه و داده هایی که سیستم در لحظه استفاده کرده، استفاده می کنند. داده می تواند از رم حتی یک میلیون برابر سریعتر از هارد دیسک نوشته و خوانده شود اما داده در رم فقط در زمان کار کردن سیستم حفظ می شود. رم صدها برابر بیشتر از ذخیره سازی هارد دیسک، بیت به بیت هزینه دارد بنابراین رم ازنظر اقتصادی جایگزین عملی برای ذخیره سازی هارد دیسک نمی باشد.

ویژگی های رم و ذخیره سازی هارد دیسک مکمل هستند. هارد دیسک برنامه ها و داده هایی را ذخیره کرده که در حال حاضر استفاده نمی شوند، و ظرفیت و دوام بالا اهمیت داشته اما سرعت اهمیتی ندارد. رم، برنامه و داده های فعال را ذخیره کرده که در آن سرعت دسترسی مهم بوده اما ظرفیت و بی ثباتی پایین اهمیتی ندارند.

مقدار رم که در کامپیوتر نصب شده است اهمیت دارد. اگر کامپیوتر رم کافی برای نگهداشتن داده ها و برنامه های فعال نداشته باشد، در اینصورت سرعت آن بطور چشمگیر پایین می آید. این مشکل زمانی روی می دهد که سیستم عامل باید برنامه ها و داده های فعال را از حافظه به هارد دیسک انتقال دهد تا حافظه ای برای سایر داده ها و برنامه ها ایجاد شود. در اکثر موارد، بطوریکه ویندوز XP با چندین برنامه فعال در سیستم فقط با ۱۲۸ مگا بایت رم کار می کند،عملکرد ممکن است تا ۱۰% نسبت به سیستمی که رم کافی دارد افت کند.

متاسفانه، بسیاری از سیستم های تجاری به خصوص مدلهای مصرفی ارزان از فروشندگان بزرگ و فروشندگان آنلاین مانند دل و Gateway دارای رم کافی نمی باشند. بسیاری از سیستم های عامل XP فقط ۲۵۶ مگا بایت رم و بعضی نیز ۱۲۸ مگا بایت رم دارند. ویندوز XP به حداقل ۲۵۶ مگا بایت رم برای بارگیری و اجرای یک یا دو برنامه با عملکرد بالا نیاز دارد، و در واقع نیازمند رم بیشتری است. مقادیر رم زیر برای سیستم عامل XP توصیه می شوند:

  • برای سیستم بودجه، ۲۵۶ مگا بایت تا ۵۱۲ مگا بایت (بعضی نیز ۳۸۴ مگا بایت را پیشنهاد داده)
  • برای سیتسم اصلی با کاربرد اصلی، ۵۱۲ مگا بایت تا ۱ گیگا بایت
  • برای سیستم بازی یا عملکرد، ۱ گیگا بایت تا ۲ گیگا بایت

تعمیرات کامپیوتر

عملکرد پردازشگر کامپیوتر

این ارقام در صورتی زیاد شده که برنامه ای با حافظه گسترده اجرا شده و یا بسیاری از برنامه ها بطور همزمان اجرا شوند. برای مثال، سیستم بودجه حتی می تواند فتوشاپ را با حداقل ۱ گیگا بایت رم اجرا کند.

اخبرا رابرت مقدار حافظه را در سیستم دسکتاپ کاری خود تجربه کرده است که از یکی از سریعترین پردازشگرها استفاده می کند. این سیستم اغلب دارای ویندوزهای زیادی از جمله مرورگر موزیلا، چندین اسناد StartOffice، مشتری ایمیلی، PIM، و غیره می باشد.

عملکرد با ۵۱۲ مگا بایت رم قابل دسترس می باشد (که باید در سیستمی با ۱۰۰۰ دلار پردازشگر وجود داشته باشد). اما ارتقای رم تا ۱ گیگا بایت باعث پرداخت سود سهام فوری می شود. برنامه ها سریعتر بارگیری شده و تاخیر در تغییر بین برنامه ها از بین می رود. هر چیزی فعال است. شکل ۱-۶ این مورد را نشان می دهد. زمانی که این اسکرین شات گرفته شده، سه پردازشگر مصرف کننده حافظه در حدود ۳۱۷، ۱۴۹ و ۱۳۶ مگا بایت رم در حدود ۹۰ مگا بایت بیشتر از ۵۱۲ مگابایت رم استفاده می شوند که در اصل در این سیستم نصب شده اند. حدود ۸۳ مگا بایت رم فیزیکی قابل دسترس بوده و فقط ۳۵۸ کیلو بایت فایل در حال استفاده می باشد. این سیستم با تمام برنامه های فعال با استفاده از رم انحصاری کار می کند.

ارتقای حافظه در این سیستم به ۱٫۵ گیگا بایت تاثیر کمی دارد. اکثر حافظه های فیزیکی که از ویندوز و لینوکس استفاده کرده از رم استفاده می کنند و استفاده از فایل تقریبا صفر است، اما هیچ اختلاف عملکرد قابل درکی بین ۱٫۵ گیگا بایت در مقابل ۱ گیگا بایت وجود ندارد. این مورد ممکن است با ترکیب برنامه های مختلف تغییر کند اما برای سیستم رابرت از ۱ گیگا بایت رم استفاده شده است.

همچنین سیستم می تواند بالاتر از میزان حافظه ای که در حال حاضر وجود دارد را نصب کند. نصب حافظه بیشتر یکی از ساده ترین ، ارزان ترین و موثرترین روش های ارتقا است که می توان برای سیتسم قدیمی و یا حتی برای مدل جدید انجام داد که حافظه کافی ندارد.

عملکرد حافظه کامپیوتر

عملکرد حافظه کامپیوتر

علاوه بر درجه بندی پهنای باند ماژول حافظه، مانند PC3200 یا PC2-6400، سایر شماره ها برای تعیین عملکرد حافظه استفاده می شوند. این مقادیر، که با عنوان پارامترهای زمان بندی شناخته شده اند، زمان پاسخ و تاخیر ماژول را تعیین می کنند. حافظه مانند صفحه گسترده با ستونها و ردیف های زیادی ساخته می شود که هر یک شامل یک بیت داده می باشد. پارامترهای زمان بندی، زمان مورد نیاز برای اجرای این عملکردها را بصورت تغییر ردیف یا ستون و خواندن داده ها مشخص می کند. (درک پارامترهای زمان بندی بجز درک کلی اهمیتی ندارد).

برای DDR-SDRAM و DDR2-SDRAM؛ فروشندگان حافظه، ارزشها را مشخص نموده و در چرخه کلی یا جزئی با ۴ پارامتر زمان بندی زیر مشخص می کنند»

 

تاخیر CAS

تاخیر CAS (تاخیر استروب دسترسی ستون) یا tCL، تعداد چرخه های ساعتی بین سگینال استروب ستون و زمانی که داده ها در پین های خروجی در دسترس هستند را مشخص می کند. در طول دسترسی متوالی به حافظه، ردیف فعال بوده و فقط ستون تغییر می کند، بدین معنا که زمان مورد نیاز برای تغییر ستون ها برای کل عملکرد حافظه مهم است. تاخیر CAS، اغلب با مخفف CL، از رایج ترین پارامتر زمان بندی نقل قول و مهمترین پارامتر زمان بندی حافظه  با توجه به عملکرد کلی است.

 

تاخیر RAS تا CAS

تاخیر RAS تا CAS (استروب دسترسی ردیف تا تاخیر CAS)، تعداد چرخه ها ساعت بین زمان ردیف فعال شده با استروب ردیف را تا زمانی مشخص می کند که ستون در آن ردیف (بیت یا سلول حافظه نامیده شده) بتواند خوانده یا نوشته شود. زمانی که حافظه بطور متوالی در دسترس است، ردیف فعال بوده و فقط ستون تغییر کرده، بنابراین rRCD تاثیر کمی بر عملکرد دارد. اما زمانی که جافظه بطور تصادفی بدست می آید، کنترل حافظه باید ردیف قدیمی را غیرفعال و ردیف جدید را فعال کند، که در اینصورت متحمل جریمه زمان بندی اساسی می شود. در این موقعیت، tRCD سریع به عملکرد حافظه سریعتر کمک می کند.

 

تاخیر پیش از شارژ RAS

تاخیر پیش از شارژ RAS، یا tRP، زمان مورد نیاز برای تکیل دسترسی به یک ردیف را مشخص کرده، که آن ردیف غیرفعال بوده، ردیف بعدی مجددا فعال شده، و دسترسی به ردیف بعدی صورت می گیرد. زمان مورد نیاز برای تغییر ردیف ها و انتخاب سلول بعدی حافظه شامل مجموع tRP و tRCD است. برای دسترسی متوالی به حافظه، tRP آهسته تاثیر کمتری دارد، برای دسترسی تصادفی به حافظه، tRP سریع به کل عملکرد حافظه کمک می کند.

 

تاخیر پیش از شارژ

تاخیر پیش از شارژ، یا tRAS، تعداد چرخه های ساعت بین زمان ردیفی که در دسترس بوده (فعال است) و زمانی که داده ها بتوانند از آن ردیف خوانده شوند را مشخص می کند. زمانی که ردیف فعال بوده، داده ها می توانند از آن ردیف بدون سرریز بیشتر خوانده شوند تا اینکه به انتهای ردیف برسد، بنابراین tRAS تاثیر کمی بر کل عملکرد حافظه دارد. با هر پارامتر زمان بندی، تنظیم نادرست tRAS می تواند پایداری سیستم را کاهش دهد.

این ۴ پارامتر زمان بندی حافظه همواره در لیست قرار دارند و با خط جدا می شوند. برای مثال، ماژول خاص PC3200 DDR-SDRAM ممکن است زمان بندی ۵-۲-۲-۲ را لیست کند، بدین معنا که این ماژول برای فعالیت با زمانی بندی های دو چرخه ساعت برای CAS، tRCD، و tRP و ۵ چرخه ساعت برای tRAS طراحی می شود. بطور مشابه، ماژول PC2-3200 DDR2-SDRAM ممکن است زمان بندی ۱۲-۵-۵-۵ را لیست کند، بدین معنی که این ماژول برای فعالیت با زمان بندی ۵ چرخه ساعت برای CAS، tRCD، و tRP و ۱۲ چرخه ساعت برای tRAS  طراحی شده است (باید دقت کرد که زمان بندی DDR و DDR2 مستقیما قابل مقایسه نبوده، زیرا DDR2 در چرخه های ساعتی بسیار کوتاه فعال است).

درک پارامترهای زمان بندی فقط در زمان بندی هایی اهمیت دارد که پیکربندی سیستم نباید سریعتر از زمان بندی پشتیبانی شده با ماژول های حافظه باشد. هر ماژول حافظه مدرن شامل یک چیپ کوچک با نام چیپ SPD (تشخیص حضور سریالی) است که پارامترهای زمان بندی و سایر ویژگی های ماژول را ذخیره کرده و آنها را به BIOS سیستم گزارش می دهد. در شرایط عادی، ماژول قابلیت های خود را به BIOS گزارش داده و BIOS نیز سیستم را برای استفاده از تنظیمات مناسب پیکربندی می کند. با اینحال، اگر سیستم خطاهای دوره ای حافظه را ایجاد کند، در اینصورت می توان این مشکل را بدون تعویض حافظه با استفاده از نصب BIOS برطرف نمود تا زمان بندی حافظه مشخص شود. این مرحله می تواند با استفاده از سیستم مشکل ساز ادامه یابد که به حافظه ای نیاز داشته که قابل دسترس نبوده و یا بسیار گران است.

در زمان اضافه کردن یا تعویض حافظه در سیستم قدیمی، مسائل زمان بندی حافظه باید درنظر گرفته شوند:

  • اکثر مادربردها می توانند از حافظه هر زمان بندی CL استفاده کنند، هرچند بعضی از مادربردها ممکن است از مزیت کاهش تاخیر برخوردار نباشند. تعداد کمی از مادربردها به حافظه ای با زمان بندی CL خاص نیاز دارند. برای مثال، مادربردی که به حافظه ۵ DDR نیاز دارد ممکن است با حافظه CL3 کار نکن، و مادربردی که به حافظه CL3 نیاز دارد ممک است با حافظه CL2.5 به درستی کار نکند. این دلیل خوبی برای استفاده از دستگاه های پیکربندی حافظه است که توسط سازندگان حافظه ارائه شده است، که مسائل مرتبط با تاخیر CAS را در زمان لیست کردن ماژول های حافظه سازگار مطرح می کنند.
  • بعضی از مادربردها حافظه را با زمان بندی های مختلف CL ترکیب می دهند، هرچند حافظه سریعتر همواره با تاخیر CAS آهسته ترین ماژول نصب شده کار می کند. بعضی از مادربردها نیز با حافظه­­ی زمان بندی های مختلف CL بخوبی کار می کنند تا جایی که تمام حافظه ای نصب شده دارای زمان بندی CL یکسان هستند، اما خلاف این مورد نیز زمانی وجود دارد که ماژول های مرکب از زمان بندی های مختلف CL نصب شوند. این مشکلات ناشی از اختلافات الکتریکی اندک مانند ظرفیت است، اما هرگز دلیل خوبی نیست که چرا این مورد درست است. اگرچه مشکلات مرتبط با زمان بندی های مرکب CL غیرعادی هستند، اما زمان بندی مرکب CL بدین دلیل توصیه نمی شود.
  • اکثر مادربردهایی که از زمان بندی های مختلف CL پشتیبانی می کنند بطور خودکار خود را براساس اطلاعات گزارش شده با ماژول حافظه پیکربندی می کنند، اما بعضی از آنها به تنظیم زمان بندی حافظه بصورت دستی در بخش پیکربندی چیپ ست نصب BISO نیاز دارند. در صورت نصب ماژول های سریع در سیستم، نصب BISO باید چک شود تا تضمین شود که سیستم برای استفاده از زمان بندی های سریعتر CL پیکربندی می شود.

استفاده از زمان بندی محافظه کار حافظه می تواند پایداری و قابلیت اطمینان سیستم را با حداقل هزینه و با عملکرد پایین افزایش دهد. برای مثال، اگر سیستم دارای حافظه CL2.5 DDR است و بطور مکرر افت می کند، در اینصورت می توان پایداری سیستم را با پیکربندی نصب BIOS برای استفاده از زمان بندی حافظه CL3 افزایش داد که بسیار پایدارتر از اجرای حافظه CL3 بصورت CL3 است. عملکرد به گونه ای پایین خواهد رفت که حتی نمی توان به آن اشاره کرد مگر اینکه برنامه محک زنی حافظه اجرا شود.

نگهداری پیشگیرانه از سیستم کامپیوتر

نگهداری پیشگیرانه از کامپیوتر

بک آپ گرفتن از سیستم

بک آپ گرفتن از سخت افزار

سازماندهی ساختار فهرست داده ها

داده ها

آرشیو

نگهداری

توسعه برنامه چرخشی بک آپ

انتخاب نرم افزار بک آپ

ابزارهای سیستم

برنامه های رایت CD/DVD

برنامه های سنتی بک آپ

برنامه های تصویرسازی دیسک

ایمنی سیستم

نصب فایرفاکس

نصب نرم افزار مسدود کردن تبلیغات

ایمنی اینترنت اکسپلورر

غیرفعال کردن هاست نوشتاری ویندوز

تعویض آتلوک (Outlook)

نگهداری هارد دیسک

آپدیت سیستم

آپدیت سیستم عامل و نرم افزار برنامه

آپدیت درایو دستگاه

آپدیت سفت افزار (Firmware)

چک لیست نگهداری دوره ای

 

 

نگهداری پیشگیرانه از سیستم

بهترین روش برای دوری از مشکلات سیستم اینست که از سیستم نگهداری کرد.

برنامه نگهداری پیشگیرانه خوب شامل برنامه بک آپ کامل، سنجیدن ایمنی سیستم در برابر وقایع مخرب، نگهداری دوره ای نرم افزار و سخت افزار و مراحل نگهداری سیستم است. اهداف نگهداری پیشگیرانه شامل کاهش احتمال خرابی سخت افزار، توسعه عمر مقید سیستم، کاهش شکستگی سیستم ناشی از درایوهای خراب و سایر مشکلات نرم افزاری، ایمنی سیستم در برابر ویروس ها و سایر بدافزارها، و جلوگیری از از بین رفتن داده ها می باشد.

بخشهای زیر به برنامه اصلی نگهداری پیشگیرانه اشاره می کنند که می توان با عنوان مبنای توسعه برنامه استفاده کرد و با نیازهای سیستم مطابقت دارد.

 

بک آپ گرفتن از سیستم

بک آپ گرفتن خوب بخشی اصلی نگهداری پیشگیرانه است.

وجود هارد دیسک ها و مادربردهای ارزان که از RAID 1 پشتیبانی کرده باعث شده تا بسیاری از افراد فقط به RAID 1 برای حفظات از داده های خود تکیه نمایند. این ایده بسیار بد است. WAID 1 فقط در مقابل خرابی هارد دیسک حفاظت می کند که حفاظت جزئی را شامل می شود. RAID 1 بدون حفاظت در برابر موارد زیر هیچ چیزی نیست:

  • داده ها با ویروس ها یا مشکلات سخت افزاری تخریب می شوند.
  • فایل های مهم بصورت تصادفی حذف، مجددا نوشته و یا اصلاح می شوند.
  • داده های مخرب در وقایعی مانند آتش سوزی یا سرقت تجهیزات از بین می روند.

 

به منظور حفاظت از این موارد و سایر تهدیدها، تنها راه حل معتبر اینست که از داده ها بصورت دوره ای به شکل نوار، دیسک های نوری، یا هارد دیسک های قابل جابجایی کپی گرفت.

 

بک آپ گرفتن از سخت افزار

در گذشته، گزینه های سخت افزاری خوبی برای بک آپ گرفتن در مورد سیستم های خانگی و SOHO وجود نداشت. درایوهای نواری گران بودند و نصب و پیکربندی آنها پیچیده بوده، و از رسانه گران و شکننده استفاده می شد. CD رایتر هرچند سریع و ارزان بوده اطلاعات بسیار کمی را ذخیره می کردند که بسیاری از افرادی که از آنها برای بک آپ گرفتن استفاده می کردند با اینحال آنها را نسبت به فلاپی دیسک ها بهتر می دانستند. هارد دیسک های خارجی گران بوده و قابلیت اعتماد خوبی نداشتند.

با گذشته همه چیز تغییر کرد. درایوهای نواری مصرفی هنوز گران و آهسته بوده، هرچند درایو نواری ATAPI مدرن به آسانی نصب می شوند. CD رایترها هنوز سریع و ارزان بوده و درصورتی راه حل خوبی بوده که داده ها در یک یا دو CD قرار بگیرند. مهمترین تغییر در سخت افزار بک آپ مصرفی شامل معرفی DVD رایترهای ارزان و هارد دیسک های خارجی یا قابل جابجایی هستند. جدول ۱-۳ مشخصات مهم انواع سخت افزار بک آپ را برای بک آپ های خانگی و SOHO نشان می دهد.

علاوه بر ملاحظات هزینه، در انتخاب سخت افزار بک آپ دو موضوع مطرح می شود: ظرفیت و سرعت. در واقع، انتخاب سخت افزار باید به اندازه ای کافی بوده تا کل محتوای هارد دیسک و یا حداقل داده های کاربرد را در یک دیسک یا نوار ذخیره کند. از همه مهمتر، سخت افزار بک آپ باید به منظور تمکیل بک آپ کاکل کافی باشد و زمان بک آپ را تایید کند.

در اکثر کاربران خانگی و SOHO، DVD رایتر بهترین گزینه است. DVD رایتر داخلی با قیمت ۱۰۰ دلار یا کمتر و منبع دیسک های کافی برای پیاده سازی برنامه کامل بک آپ مناسب می باشد. اگر سیستم ها یا نوت بوک های بدون شیکه متعددی برای بک آپ وجود داشته باشد، در اینصورت می توان از DVD رایتر FireWire/USB برای بک آپ آنها استفاده نمود.

ظرفیت DVD قابل رایت ۴٫۴ گیگابایت برای لایه تک و ۸٫۵ گیگابایت برای لایه دوگانه برای بسیاری از سیستمها کافی است. نوشتن و تایید دیسک کامل فقط چند دقیقه طول می کشد، که بک آپ گرفتن را حتی چندین بار در طول در روز کاری عملی می کند. تنها ایراد DVD قابل رایت اینست که دیسک های نوری خطاهای دقیق کمتری را نسبت به نوارها دارند. این مشکل به آسانی حل می شود. بطور متداول بک آپ گرفته و دیسک های قدیمی بک آپ را نیز نگهدارید. اگر فایل از دیسک فعلی بازیابی نمی شود، در اینصورت می توان آن را از یک مرحله بلافاصله بازیابی کرد.

اگر DVD به اندازه کافی ظرفیت پذیر نیست، از هارد دیسک های خارجی یا قابل جابجایی استفاده کیند که از ۸۰ تا ۵۰۰ گیگابایت ظرفیت دارند. در هر مورد، هارد دیسک با عنوان یک رسانه بجای درایو مطرح می باشد. بعبارت دیگر، هارد دیسک خارجی یا قابل جابجایی فقط یک دیسک با نواری است که با عنوان رسانه قابل جابجایی بک آپ عمل می کند. ازنظر قابلیت اعتبار، هارد دیسک ها بین نوارها و دیسک های نواری قرار دارند. هارد دیسک ها دارای اصلاح و تشخیص خطای بسیار دقیق تری نسبت به دیسک های نوری می باشند، اما نسبت به نوار دقت کمتری دارند.

 

سازماندهی ساختار فهرست داده ها

درصورت بک آپ گرفتن از هارد دیسک، کل هارد دیسک را می توان در هر زمانی بک آپ گرفت. اگر از DVD رایتر استفاده می شود، احتمالا بک آپ کامل فقط از فایل های داده گرفته می شود. در این مورد، فهرست داده ها باید سازماندهی شود تا گرفتن بک آپ از داده ها تا جای ممکن آسان شود. ابتدا داده ها را در گروه هایی دسته بندی نمود تا بک آپ بصورت توالی های مختلف انجام شود.

برای مثال، داده ها بجز فایلهای صوتی و تصویری، حدود ۳۰ گیگابایت هستند. بک آپ گرفتن از داده های بیشتر در DVD غیرعملی است. خوشبختانه، بک آپ گرفتن تمامی اطلاعات در هر زمانی ضروری نیست. اکثر داده ها مربوط به کتابهای تاریخی که چندین سال پیش نوشته شده اند، ایمیل قدیمی و غیره می باشند. فقط باید از داده های مهم بک آپ گرفت که بصورت روزانه و هر ماه ضروری نیست. بنابراین داده ها را در سه گروه فرعی تقسیم نمود.

  • داده

اولین گروه شامل ایمیل اطلاعات کاری فعلی، پروژه های فعلی، تصویر اخیر دوربین، و غیره می باشد. این گروه هر روز به DVD بک آپ می شود و در کل روز به فهرست سایر سیستمها در شبکه انتقال می یابد. این فهرست هرگز بزرگتر از DVD نیست.

 

  • آرشیو

گروه بعدی شامل تمام داده های قدیمی، فایل هایی که ممکن است از یک ماه تا ماه بعد، یا حتی از یک سال تا بعد نیاز نباشد، می باشد. این فهرست در مجموعه ای از DVD ها بک آپ می شود که هر مجموعه بک آپ به ۶ DVD نیاز دارد. هر زمانی که داده ها به فهرست آرشیو اضافه شوند، چندین مجموعه جدید از DVD های بک آپ رایت می شوند.

 

  • نگهداری

گروه بعدی شامل واسطه ای بین فهرست داده های کاری و فهرست آرشیو است. زمانی که اندازه فهرست داده کاری به DVD نزدیک باشد، معمولا دو یا سه ماه، در اینصورت فایل های قدیمی به فهرست نگهداری منتقل شده و کپی های جدید فهرست نگهداری در DVD رایت می شوند. با اینکار، فهرست داده کاری در اندازه قابل مدیریت حفظ می شود اما بک آپ فهرست آرشیو اغلب صورت نمی گیرد. اندازه این فهرست متناب با یک DVD حفظ می شود. زمانی که به این اندازه نزدیک شد، هر چیزی در فهرست نگهداری به فهرست آرشیو منتقل شده و مجموعه جدیدی از DVD های آرشیوی رایت می شوند.

هنگامی که ساختار فهرتس داده برنامه ریزی شد، باید این جنبه ها را درنظر گرفت:

  • اهمیت داده
  • نحوه دشواری بازسازی داده ها
  • تغییرات داده

بطور کلی، این سه عامل تشخیص می دهند که چند وقت یکبار داده ها باید بک آپ گرفته شوند، چگونه بسیاری از کپی بک آپ حفظ می شود، و در کجا داده ها متعلق به ساختار فهرست می باشند. برای مثال، اسناد مالی و تصاویر دیجیتالی احتمالا برای شما مهم بوده، به دشواری بازسازی شده اگر که از بین روند و بطور معمول تغییر کنند. این فایل ها باید بطور مکرر بک آپ گرفته شوند و احتمالا پنید کپی از بک آپ را باید نگهداشت. این فایل ها به فهرست داده های کاری متعلق هستند.

برعکس، اگر مجموعه CD بر روی MP3 کپی شود، این فایل ازنظر بازسازی نه مهم بوده و نه دشوار، زیرا می توان CD را درصورت لزوم مجددا رایت کرد. اگرچه این فایل ها ممکن است بصورت داده ها دسته بندی شوند، اما شانس دسته بندی آنها بصورت داده هایی که هرگز نباید بک آپ گرفته شوند وجود دارد و بنابراین آنها در ساختار فهرست خارج از فهرست هایی قرار می گیرند که بطور عادی بک آپ گرفته شوند.

 

توسعه برنامه چرخشی بک آپ

هر چقدر از سخت افزار بک آپ استفاده می کنید، اما توسعه برنامه چرخشی بک آپ مناسب اهمیت دارد. برنامه چرخشی خوب مستلزم دیسک های کم یا زیاد، نوارها یا درایوهایی است که باعث موارد زیر می شود:

  • بازیابی ساده و سریع آخرین کپی هر فایل
  • بازیابی فایل های متعدد
  • حفظ کپی های متعدد داده ها
  • ذخیره کردن حداقل یک کپی از داده ها برای حفاظت در برابر از بین رفتن داده ها

 

رایج ترین برنامه چرخشی بک آپ، و یکی از مناسبترین برنامه ها برای بک آپ دیسک های DVD + RW شامل Grandfather-Father-Son (GFS) می باشد. به منظور استفاده از این چرخش بک آپ، دیسک های زیر باید مشخص شوند:

  • ۵ (یا ۶) دیسک روزانه، با لیبل دوشنبه تا جمعه (یا شنبه)
  • ۵ دیسک هفتگی، با لیبل هفته ۱ تا هفته ۵
  • ۱۲ دیسک ماهانه، با لیبل ژانویه تا دسامبر

 

هر روز کاری از دیسک های روزانه مناسب بک آپ گرفته شود. در یکشنبه، بک آپی که با علامت دیسک هفتگی مشخص شده باید عدد یکشنبه ماه را داشته باشد. اول (یا آخر) هر ما، دیسک ماهانه بک آپ گرفته می شود. این روش باعث نظم روزانه، نظم هفتگی و نظم ماهانه می شود. برای اکثر کاربران خانگی و SOHO، این برنامه بسیار کارآمد است.

البته، چرخش استاندارد GFS را می توان اصلح کرد که روش مناسبی برای نیازها می باشد. برای مثال، به حای نوشتن بک آپ هفتگی یا ماهانه در دیسک DVD + RW که در نهایت مجددا نوشته خواهد شد، می توان این بک آپ ها را در دیسک های DVD +R (فقط نوشتنی) نوشت و آنها را آرشیو کرد. بطور مشابه، هیچ چیزی برای جلوگیری از دومین دیسک بک آپ هر هرفته و هر ماه و آرشیو آن وجود ندارد.

اگر بک آپ در هارد دیسک های خارجی یا پرتابل گرفته می شود، احتمالا از چرخش GFS استاندارد استفاده نمی شود که به ۲۲ هارد دیسک نیاز دارد. خوشبختانه، از درایوهای کم بدون ترکیب قابلیت اطمینان سیستم بک آپ می توان استفاده نمود. اکثر هارد دیسک های پرتابل دارای محفظه ای برای حداقل ۲ یا ۳ بک آپ کامل هستند، در صورتی که از کل هارد دیسک بک آپ گرفته شود.

همچنین می توان استفاده از درایوها را محدود کرد به طوریکه نمی توان تمام بک آپ های اخیر را در یک درایو و فقط بک آپ های قدیمی را در درایو دیگر ذخیره کرد. برای مثال، اگر فقط از دو هارد دیسک خارجی یا پرتابل برای بک آپ استفاده شود، لیبل یکی از آنها M-W وو دیگری Tu-Th-S بوده و بک آپ روزانه بین این دو داریو جابجا می شود. بطور مشابه، لیبل یکی از درایوهای ۵-۳-۱ و دیگری ۴-۲ برای بک آپ های هفتگی، و یک درایو J-M-M-J-S-N و دیگری F-J-A-O-D برای بک آپ های ماهانه می باشد.

 

انتخاب نرم افزار بک آپ

چهار دسته وسیع نرم افزار وجود دارد که می توانند برای بک آپ استفاده شوند. هر یک دارای مزایا و معایبی بوده و انتخاب آنها به نیازها و اولویتهای شما بستگی دارد.

 

خدمات سیستم

خدمات سیستم مانند xcopy رایگان، انعطاف پذیری و به آسانی استفاده شده و می توانند نوشته شده، و بک آپ بگیرند که مستقیما بدون عملیات بازیابی قابل خواندن هستند. با اینحال این خدمات مقایسه دوتایی را در هر فایلی که کپی شده است را انجام می دهد، و می توانند فقط در دستگاه نصب شده نوشته شده تا با سیستم عامل به عنوان یک درایو قابل دید باشند.

 

برنامه های رایت CD/DVD

برنامه های رایت CD/DVD مانند ROM رایت Nero و K3b سریع هستند و می توانند مستقیما کپی بک آپ قابل خواندنی را ایجاد کرده و بطور کلی ویژگی های دوتایی را ارائه دهند. اکثر این برنامه ها نمی توانند با معیار انتخاب فایل فیلتر شوند بطوریکه فقط فایل هایی را بک آپ گرفته که امروزه تغییر می کنند. البته، برنامه های رایت CD/DVD کاربردهای دیگری نیز دارند مانند تکثیر CD های صوتی و DVD های تصویری و این شانس را دارند که به برنامه رایت نصب شده دسترسی داشته باشید. در اینصورت، و اگر برنامه رایت مطابق با نیازهای شما باشد، می توان از آن استفاده کرد بجای اینکه برنامه دیگری را فقط برای بک آپ خریداری نمود.

 

برنامه های سنتی بک آپ

برنامه های سنتی بک آپ مانند BackUp MyPC فقط یک کار می کنند و آن کار را نیز بخوبی انجام می دهند. این برنامه ها سریع، انعطاف پذیری و گزینه های تایید دارند، تقریبا هر نوع رسانه بک آپ را پشتیبانی کرده و می توان روش های استاندارد بک آپ را با استفاده از نوشتن، معیار انتخاب فایل، و ذخیره بک آپ مشخص نمود. اگر نیازهای شما ساده است، برنامه بک آپ ویندوز، که ورژنی از Veritas Backup Exec است ممکن است کافی باشد. در غیراینصورت، BackUp MyPC تجاری تصور می شود که بهترین گزینه برای کاربران ویندوز است.

 

برنامه های تصویرسازی دیسک

برنامه های تصویرسازی دیسک مانند Acronic True Image تصویر فشرده ای از هارد دیسک را تولید کرده که می تواند در هارد دیسک، دیسک نوری و یا نوار نوشته شود. اگرچه آنها نسبت به برنامه سنتی بک آپ دارای انعطاف پذیری کمتری بوده، اما این برنامه دارای مزیتی مانند ویژگی های بازیابی نیز هستند. برای مثال، اگر هارد دیسک خراب بوده و تصویر دیسک فعلی وجود دارد، در اینصورت نباید ویندوز و سایر برنامه ها (ازجمله برنامه بک آپ) را نصب نمود و سپس داده ها را بازیابی کرد. در عوض، باید دیسک بازیابی را وارد کرد. سیستم از حالت اصلی خود در چند دقیقه بجای ساعتها بک آپ می گیرد.

از سه تا از چهار نوع نرم افزار در شبکه شخصی استفاده می شود. چندین بار در روز، “بک آپ xcopy” گرفته می شود هرچند لینوکس بجای ویندوز برای کپی های سریع داده های کاری در سایر سیستمهای شبکه اجرا می شود. از برنامه رایت CD/DVD، K3b برای لینوکس استفاده شده تا بک آپ عادی در DVD انجام شود. زمانی که سیستم به منظور تعمیر یا ارتقا پیاده سازی می شود، بک آپ تصویر با Acronic True Image انجام می شود.

 

ایمنی سیستم

مهمترین مرحله ای که می تواند سیستم را در برابر کرم ها و سایر مزاحمان مخرب ایمنی کند نصب روتر سخت افزار/ بدافزار بین سیستم و اینترنت است. بدافزار/ روتر یکپارچه باعث مسدود شدن اسکن های مخرب شده و سیستم را در میلیون ها سیستم های مخرب در اینترنت عمومی محافظت می کند. دستگاه های روتر سخت افزار/ بدافزار فقط ۳۰ دلار تا ۵۰ دلار فروخته می شوند بنابراین برای ممانعت از مزاحمان مخرب ارزان می باشند.

روترهای DSL/ کابلی ساخته شده با D-Link مانند DI-604 (فقط سیمی) و یا DI-624 (سیمی/ بی سیم) بیشتر ترجیح داده می شوند، اما روترهای باند گسترده ساخته با NETGEAR و Linksys نیز محبوب هستند. تمام مدل های فعلی از تنظیمات پیش فرض استفاده نموده که امنیت کافی دارند، اما بهتر است تا کتابچه راهنما را خوانده تا مطمئن شد که روتر برای ارائه سطح ایمنی که قابل قبول است پیکربندی شده است.

پس از نصب و پیکربندی روتر/ سفت افزار، وب سایت شرکت تحقیقاتی گیبسون را مشاهده کرده و از خدمات UP Shield آنها برای تست امنیت استفاده نمایید. Shield UP سیستم را جستجو کرده و وضعیت پورت هایی را گزارش داده که بطور معمول تحت حمل کرم ها و سایر مزاحمان مخرب هستند. شکل ۱۷-۳ نتایج Shield UP درحال اجرا را در مقابل یکی از سیستم های تحت آزمایش ویندوز XP را نشان می دهد.

Shield UP پورت های باز را به رنگ قرمز نشان داده. پورت های بسته که اتصالات را قبول نکرده اما به جستجو می پردازند نیز آبی هستند. پورت های Stealhed که به تمام جستجوها پاسخ نمی دهند نیز سبز می باشند. در واقع، انتظار می رود تا تمام پورت ها سبز باشند زیرا سیستم در مقابل مزاحمان پنهان می ماند. اما به دلایل عملی، تمام پورت ها بجز پورت ۱۱۳ به جستجوها پاسخ می دهند.

 

نصب فایرفاکس

یکی از مهمترین مراحلی که می توان برای ایمنی سیستم ویندوز مطرح کرد تعویض اینترنت اکسپلورر  ناایمن با مرورگر پیش فرض متفاوت است. محبوب ترین مرورگر جایگزین، فایرفاکس است. پیشنهاد می شود که فایرفاکس بلافاصله نصب شده و از آن با عنوان مرورگر پیش فرض استفاده نمود. FUD تحت مایکروسافت را نادیده گرفته که نشان می دهد اینترنت اکسپلورر  همانند فایرفاکس ایمن می باشد. فایرفاکس ایمنی زیادی دارد.

 

نصب نرم افزار مسدود کردن تبلیغات

اگرچه اکثر تبلیغات بنر مخرب نیستند اما آزاردهنده می باشند. و بعضی از تبلیغات ها شامل لینک هایی با سایت های مخرب بوده که در آنجا کلیک کردن یا حتی مشاهده پیج ممکن است بدافزاری را در سیستم با دانلود کردن آن نصب کند. استفاده از نرم افزار مسدود کردن تبلیغات باعث کاهش این مشکل می شود. از مسدود کردن تبلیغات (http://extensionroom.mozdev.org) استفاده می شود، اما جایگزین های زیادی نیز وجود دارند ازجمله Privoxy (http://www.privoxy.org), WebWasher (http://www.cyberguard.com), AdSubtract (http://www.intermute.com).

 

ایمنی اینترنت اکسپلورر

متاسفانه، حذف کامل اینترنت اکسپلورر از سیتسم ویندوز غیرممکن است. و نصب IE در هارد دیسک خطرناک می باشد، هرچند اجرا نشود. این خطر را می توان با پیکربندی IE در حد ممکن ایمن به حداقل رساند. برای این کار، IE را اجرا نموده، دکمه امنیت گزینه های ابزارها را انتخاب کنید. هر منطقه امنیت را انتخاب کرده، دکمه سطح سفارش را کلیک نموده، “امنیت بالا” را از لیست پایین انتخاب کرده و سپس دکمه تنظیم مجدد را کلیک کنید. این فرایند را برای هر منطقه امنیت تکرار کنید. زمانی که این کار انجام شد، اینترنت اکسپلورر قابل استفاده نیست، اما در حد امکان ایمنی دارد.

 

غیر فعال کردن هاست برنامه نویسی ویندوز

حتی اگر اینترنت اکسپلورر ایمن شده است، هاست برنامه نویسی ویندوز (WSH) باید نصب شده باشد اما خطرناک است. برای بهترین ایمنی در مقابل ویروس های VBS، پیشنهاد می شود تا WSH بطور کامل حذف شود، هرچند انجام این کار بدین معنا است که ویندوز دیگر نمی تواند هر برنامه .vbs را اجرا کند. با توجه به ورژن ویندوز درحال اجرا، ممکن است WSH با استفاده از اضافه یا حذف برنامه ها در کنترل پنل حذف شود.

اگر هیچ گزینه ای برای حذف WSH از کنترل پنل وجود ندارد، می توان WSH را بصورت دستی با حذف فایل های cscript.exe و wscript.exe حذف نمود، اما باید این کار در توالی مناسبی انجام شود. ویندوز دو کپی از این فایل ها را ذخیره کرده، که کپی های فعال در ویندوز. سیستم ۳۲، و کپی های بک آپ در ویندوز/ سیستم ۳۲/ dllcache می باشند. ابتدا کپی های بک آپ و سپس کپی های فعال را پاک کنید. اگر ابتدا کپی های فعال پاک شوند، در اینصورت ویندوز بلافاصله نبود آنها را تشخیص داده و آنها را به طور خودکار از کپی های بک آپ بازیابی می کند. پس از حذف هر دو کپی، ویندوز پیغام هشدار را نشان داده که می تواند به سادگی حذف شود.

 

تعویض Outlook

اگرچه ورژن های جدید بسیار ایمن تر از ورژن های قدیمی هستند، اما Outlook هنوز یک ویروس یک مغناطیس ویروسی است. در صورت امکان، پیشنهاد می شود تا آن را با Thunderbird موزیلا یا دیگر مشتری ایمیلی جایگزین تعویض نمود.

معیارهایی که بیان شده اند از سیستم در مقابل ورود کرم ها و سایر مزاحمان حفاظت کرده که به مداخله کاربر نیازی ندارد. متاسفانه، این مزاحمان خودکار از تنها خطرات امنیتی نیستند. سیستم در برابر مزاحمان نیز در خطر می باشد که باید آنها را تشخیص داد. دو تهدید اصلی شامل ویروس ها، که در اصل با عنوان پیوست به پیام های ایمیل وجود دارند، و جاسوسی هستند که اغلب بر روی نرم افزار “رایگان” سوار هستند مانند مشتریان P2P که بطور داوطلبانه نصب می شوند.

ویروس هیا جدید بطور ثابت نوشته و آزاد می شود بنابراین باید اسکنر ویروس را بطور منظم اجرا کرد و آن را به جدیدترین نرم افزار ویروس اپدیت نمود. اگرچه آنتی ویروس نرو McAfee VirusScan (http://www.mcafee.com) و اسکن ویروس مکافی Norton AntiVirus (http://www.symantec.com) از دو تا از محبوب ترین اسکنرهای آنتی ویروس هستند اما از آنها استفاده نمی شود. در عوض، پیشنهاد می شود تا آنتی ویروس Grisoft AVG نصب شود که در شکل ۱۸-۳ نشان داده می شود. AVG یک محصول موثر و رقابتی است که در منابع سیستم درخواست می شود و برای استفاده شخصی رایگان می باشد.

در چند سال گذشته، ویروس ها تهدید امنیتی اصلی محسوب می شدند. امروزه، بدافزار تهدید بزرگی است. شکل مخرب بدافزار adwar است که تبلیغات مزاجم را در طول جستجو نمایش می دهد و ممکن است عادت های مرورگر وب را پشت سرور اصلی صورت بی نام گزارش داده بدون اینکه اطلاعات شخصی را نشان داده تا شما تشخیص دهید که بدافزار کدام تبلیغات را نشان دهند. انواع بدافزارهای مخرب معمولا جاسوسی به جمع آوری و گزارش اطلاعات در مورد شما پرداخته که ممکن است از آن برای شناسایی سارقان استفاده شود. مخرب ترین نوع جاسوسی بسیار بیشتر است که از تکنیک های مشابه برای جمع آوری رمزها، کارت اعتباری و شماره حساب بانکی و سایر اطلاعات حساس استفاده می کند.

اگر نرم افزار از منبع معتبری نصب نشود، ممکن است قربانی جاسوسی شوید. گاهی اوقات، تنها راه برای حفاظت از خود در مقابل نرم افزار مخرب اینست که اسکنر بدافزار نصب شود که زیاد گران نیست. متاسفانه، بعضی از آنها جاسوس تروجان هستند. اگر یکی از آنها نصب شود، در واقع سیستم شما اسکن شده و در هر بدافزار “خارجی” گزارش داده می شود. این مورد ممکن است حتی باعث حذف آن بدافزار شود که سیستم به راحتی جاسوسی را حذف می کند.

خوشبختانه، دو اسکنر بدافزار ارزشمند وجود دارد که پیشنهاد شده نصب شوند که هر دو برای استفاده شخصی رایگان هستند. Spybot Search & Destroy (http://www.safer-networking.org) که در شکل ۱۹-۳ نشان داده شده یک نوع بدافزاری است که سریع و بسیار موثر بوده و از آن با عنوان اولین خط دفاعی استفاده می شود. Spybot باید بصورت روزانه در سیستم های ویندوز اجرا شوند. حتی گاهی اوقات Spybot چیزی را از دست می دهد. AdAware (http://www.lavasoftusa.com) نیز به صورت هفتگی اجرا می شود. AdAware در دسترس نبوده اما AdAware در دسترس است.

به طور پیش فرض، ویندوز خدمات پس زمینه غیر ضروری را اجرا می کند. غیر فعال کردن خدمات غیر ضروری دارای مزیت مضاعفی برای کاهش مصرف منابع سیستم و حذف نقاط ورودی بالقوه برای مزاحمان امنیتی می باشد. شما می توانید عمل راه اندازی خدمات ویندوز XP را با استفاده از ویرایشگر سیاست خدمات پیکربندی کنید. برای انجام این کار، بر روی شروع اجرا ،نوع Service.msc در پنجره اجرا کلیک نموده و سپس اینتر بزندی. ویرایشگر سیاست خدمات ظاهر می شود که در شکل ۲۰-۳ نشان داده شده است.

بر روی نام هر خدماتی که برای نمایش آن خدمات مناسب است دو بار کلیکد کنید (شکل ۲۱-۳). از لیست پایین “نوع راه اندازی” را استفاده کرده تا نوع راه اندازی به صورت خودکار، دستی یا غیر فعال بودن تنظیم شود. اگر این خدمات در حال اجرا است، بر روی دکمه Stop کلیک نموده تا متوقف شود. اگر سایر خدمات به آن خدمات بستگی دارند، ویندوز پنچره هشدار را ظاهر کرده که می گویند آن خدمات باید متوقف شود. زمانی که تنظیمات راه اندازی برای تمامی خدمات پیکربندی شدند، سیتسم را مجددا روشن کرده تا تغییرات اعمال شوند.

برای سیستم ویندوز XP که به طور روتی در محیط SOHO یا مسکونی استفاده می شود، فعال کردن خدمات مایکروسافت زیر پیشنهاد می شود:

  • آپدیت خودکار
  • خدمات سیتوگرافیکی
  • مشتری DHCP
  • ثبت رویداد
  • کمک و پشتیبانی
  • خدمات ورودی HID
  • نصب و اجرا
  • چاپ اسپولر
  • ذخیره سازی حفاظت شده
  • مدیریت ارتباطات خودکار با دسترسی دور
  • مدیریت ارتباطات با دسترسی دور
  • درخواست روش دور (RPC)
  • موقعیت یاب درخواست روش دور (RPC)
  • خدمات مسدود کردن برنامه نویسی
  • مرکز امنیت
  • تشخیص سخت افزار Shell
  • ویندوز صوتی
  • بدست آوردن تصویر ویندوز (WIA)
  • نصب کننده ویندوز
  • ابزار مدیریت ویندوز
  • گسترش درایور ابزار مدیریت ویندوز
  • ایستگاه کار

تمام خدمات مایکروسافت بجز خدمات ارائه شده در جدول ۲-۳ را غیر فعال کنید. بعضی از این خدمات، به خصوص موضوعات و خدمات بازیابی سیستم، از منابع مهم سیستم استفاده کرده و بهتر غیر فعال می شوند مگر اینکه به عملکردی که ارائه می دهند نیاز باشد.

علاوه بر امتیاز خدماتی که مایکروسافت با ویندوز XP دارد، بسیاری از سیستم ها خدمات ثالث را اجرا می کنند. تشخیص اینکه کدامیک از خدمات بدون مایکروسافت هستند با ویرایشگر سیاست خدمات دشوار می باشد. خوشبختانه، جایگزین دیگری با نام خدمات پیکربندی سیستم وجود دارد. برای اجرای آ، ابتدا شروع اجرا و نوع msconfig  در پنجره اجرا را کلیک نموده، و سپس اینتر بزنید. دکمه خدمات را زده تا خدمات نصب شده ظاهر شوند. پنهان شدن پنجره تمام خدمات مایکروسافت را علامت زده تا فقط خدمات بدون مایکروسافت نشان داده شود که در شکل ۲۲-۳ نمایش داده شده است.

در شکل ۲۲-۳، سه خدمات بدون مایکروسافت درحال اجرا است. دو تا از آنها بخشی از نرم افزار آنتی ویروس AVG بوده که در این سیستم اجرا شده، و مورد بعدی نیز با آداپتور ویدئویی NVIDIA استفاده می شود. هیچیک از اینها مشکوک نیستند، بنابراین به هیچ اقدامی نیاز نیست. با اینحال، خدمات ثالث دیگری نیز وجود دارند که ممکن است مخرب بوده ازجمله: خدماتی که با جاسوسی نصب شده اند. اگر خدمات ثالث درحال اجرا دیده می شود و هدف آنها مشخص نبوده، باید بیشتر بررسی کرد. بدون شک، چک لیست را پاک کرده تا خدمات غیر فعال شده و سیستم را تست کنید تا مشاهده نموده که آیا غیر فعال شدن آن خدمات باعث مشکل می شود.

صفحه راه اندازی خدمات پیکربندی سیستم نیز قابل دید است که برنامه های قابل اجرایی را لیست نموده که ویندوز در راه اندازی اجرا می کند (شکل ۲۳-۳).

در این مورد، ۴ تا از برنامه های قابل اجرا که ویندوز در راه اندازی این سیستم اجرا می کند بوضوح بی ضرر هستند. NvCp1 یک نوع خدمات کنترل پنل NVIDIA است. nwiz برای برنامه سازمان دهنده WhizFolders قابل اجرا بوده، که برنامه مدیریت فایل است. NvCp1 و avgemc دو برنامه قابل اجرا برای نرم افزار آنتی ویروس AVG هستند. اما آیتم مشخص شده در وسط لیست باعث نگرانی شده زیرا نام برنامه قابل اجرا نشان داده نمی شود.

برای این کار، ابتدا ویرایشگر رجیستری را با کلیک کرد بر روی اجرای شروع زده و regedt32 را در پنجره تایپ نموده و سپس اینتر بزنید. ساختار رجیستری را هدایت کرده تا کلید HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run دیده شود که در آنجا راه اندازی قابل اجرا لیست می شود. شکل ۲۴-۳ محتوای این کلید را نشان داده که بطور آشکار با مکانیک رجیستری برنامه نصب شده است و نگرانی ایجاد نمی کند. اگر راه اندازی قابل اجرا یک برنامه مخرب باشد، باید آن را با ویرایشگر رجیستری حذف نمود. اگر در مورد آن مطمئن نبوده، از گوگل برای جستجوی نام قابل اجرا به جای حذف ساده آن استفاده کنید.

در نهایت، اجرای پاک کننده رجیستری بطور دوره ای مانند CleanMyPC (http://www.registry-cleaner.net) یا مکانیک رجیستری (http://www.pctools.com) پیشنهاد می شود، که در شکل ۲۵-۳ نشان داده شده است. نگهداری رجیستری با عنوان عنصر امنیت سیستم مطرح می شود. حتی اگر سیستم به نرم افزار مخرب آلوده نشود، اما باید رجیستری را بصورت دوره ای انجام داده تا عملکرد و قابلیت اطمینان سیستم افزایش یابد.

ابزارهای رجیستری زیادی در دسترس هستند. اکثر آنها از محصولات تجاری هستند هرچند بسیاری از آنها برای دانلود رایگان در دسترس می باشند. بعضی از آنها فقط یک جنبه از نگهداری رجیستری را انجام داده مانند ارتقای ویرایش رجیستری، و ورودی های بلااستفاده را حذف می کنند. سایر ابزارها نیز ترکیبی از عملکردهای رجیستری در یک محصول هستند. پیشنهاد می شود تا یک یا دو محصول را که در ابتدا ذکر شده اند را دانلود نمود. در صورت کافی نبودن اطلاعات، “پاک کننده رجیستری” را از گوگل سرج کنید.

 

نگهداری هارد دیسک

همانطور که در این بخش ذکر شده است، یکی از هارد دیسک ها چک می شوند. که دارای ۱۸۵۵۰۳ فایل در ۱۱۶۰۷ فولدر می باشد. بعضی از آنها شامل برنامه ها و فایل های سیستم هستند. همچنین صدها سند و صفحه گسترده، هزاران فایل صوتی، تصاویر و غیره نیز وجود دارند. اما اکثریت ۱۸۵۵۰۳ فایل از فایل های موقت و بک آپ هستند، ورژن های قدیمی داده فایل فعلی را تکثیر کرده، فایل های حافظه پنهان را جستجو می کنند. همه آنها در هارد دیسک وجود دارند، فضایی را اشغال کرده و به عملکرد دیسک آسیب می رسانند. آنها باید در هر زمانی محافظت شوند.

پاک سازی حافظه پنهان مرورگر اولین گام است. پس از این کار، ممکن است متوجه شد که تعداد فایل به صدها فایل کاهش یافته که به اندازه حافظه پنهان مرورگر بستگی دارد، و ممکن است یک گیگا بایت یا بیشتر از فضای دیسک بازیابی شود. سپس فرمان زیر را اجرا کنید:

del *.bak /s

del *.bk! /s

del *.tmp /s

این روش ممکن است باعث حذف هزاران فایل غیر ضروری و بازیابی گیگا بایت های فضای دیسک شود، اما راه حل ناقصی است. ابتدا، فایل های غیر ضروری را از دیسک پاک کنید. دوم، بعضی از فایل هایی که واقعا نگه نمی دارید را پاک کنید. سوم، بی توجهی ممکن است باعث نتایج مخربی شود.

بهتر است تا از خدمات مطرح شده برای پاکسازی فایل استفاده شود. مایکروسافت شامل یک نوع الپت برای این هدف است، و معمولا از اپلت های درست مایکروسافت محسوب می شود. اپلت پاکسازی دیسک ویندوز، که در شکل ۲۶-۳ نشان داده شده، هیچ چیزی را انجام نمی دهد که شما نمی توانید به صورت دستی در ۳۰ ثانیه انجام دهید.

خوشبختانه، جایگزین های بهتری با عنوان خدمات تجاری وجود دارند. اولویت ما ShowSize است که در شکل ۲۷-۳ نشان داده شده، که تمام ابزارهای مورد نیاز برای حفظ تمیز بودن هارد دیسک را ارائه می دهد.

پس از حذف فایل های غیر ضروری از هارد دیسک، اکنون تقسیم بندی فایل باید انجام شود. با نوشتن، اصلاح و حذف فایل های روی هارد دیسک، ویندوز تلاش می کند تا هر فایل ذخیره شده را بطور مداوم در درایو نگهدارد. متاسفانه، ویندوز این وظیفه را به خوبی انجام نمی دهد زیرا بخش هایی از فایل های مختلف پراکنده بوده و هر جایی که درایو است، پدیده ای با نام تقسیم بندی فایل یا تقسیم بندی صورت شناخته می شود.

تقسیم بندی دارای چندین تاثیر نامطلوبی است. بدلیل اینکه هد درایوها باید بطور ثابت در موقعیت خواندن و نوشتن فایل ها باشند، عملکرد هارد دیسک آسیب می بیند. عملکرد خواندن و نوشتن در درایوی که به طرز بدی تقسیم شده بسیار کمتر از درایوی است که تازه تقسیم بندی شده است، بخصوص اگر که درایو تقریبا پر باشد. حرکت اضافی هد نیز به ایجاد نویز بالا کمک کرده و ممکن است باعث شده تا درایو به زودی خراب شود. در نهایت، زمانی که درایو خراب بوده، بازیابی داده ها بسیار آسانتر (و کم هزینه تر) انجام می شود اگر که آن درایو اخیرا تقسیم نشده باشد.

راه حل تقسیم بندی دیسک شامل اجرای دوره ای خدمات تقسیم بندی است. خدمات تقسیم بندی، هر فایل را می خواند و آن را بطور مداوم بازنویسی می کند، و فایل ها سریعتر در دسترس قرار می گیرند. خدمات تقسیم بندی دیسک که با ویندوز انجام شده و در شکل ۲۸-۳ نشان داده شده، آهسته، ناکارآمد و ویژگی ضعیفی دارد. اما رایگان بوده و معمولا کافی است.

اگر به تقسیم بندی با ویژگی های بیشتر و عملکرد بهتر نیاز باشد، در اینصورت باید خدمات تقسیم بندی تجاری را خریداری کرد. دو تا معروف ترین تقسیم بندی های تجاری شاملVopt  (http://www.vopt.com) و Diskeeper (http://www.diskeeper.com) هستند. از هر دو به مدت سالها استفاده شده است و هرگز مشکلی ایجاد نکرده  اند.

یکی از معایب اصلی خدمات Defragmenter دیسک ویندوز XP اینست که نمی تواند فایل صفحه بندی را تقسیم کند. ویندوز از فایل صفحه بندی برای ذخیره برنامه ها و داده هایی که در حافظه اصلی نمی باشند استفاده می کند. اگر برنامه های زیادی به طور همزمان اجرا شده و یا از مجموعه داده های بزرگ استفاده شود، در اینصورت حافظه اصلی به ناچار پر می شود. زمانی که این اتفاق می افتد، ویندوز به طور موقت داده ها و برنامه های غیر فعال را به فایل صفحه بندی جابجا می کند. به دلیل اینکه فایل صفحه بندی متحمل بار زیادی می شود، در اینصورت به شدت تقسیم شده و تقسیم بندی داده ها و برنامه های کاربر نیز افزایش می یابد.

متاسفانه، طراحی ویندوز به گونه ای است که تقسیم بندی فایل صفحه بندی در زمان اجرای ویندوز غیر ممکن می باشد. اما دو روش برای تقسیم فایل صفحه بندی وجود دارد. اول، استفاده از تقسیم بندی تجاری مانند Diskeeper و یا pagedefrag رایگان که خدمات تقسیم بندی زمان راه اندازی را ارائه نموده که قبلا ویندوز بارگیری کرده است. بدین ترتیب، از خدمات تقسیم بندی دیسک ویندوز XP می توان برای تقسیم بندی فایل صفحه بندی با مراحل زیر استفاده کرد:

  • کلیک راست کردن بر روی My Computer (کامپیوتر من) و انتخاب Properties (ویژگی ها) برای نمایش پنجره System Properties (ویژگی های سیستم)
  • زدن دکمه Advanced (پیشرفته).
  • در صفحه عملکرد، کلیک کردن بر روی دکمه Settings (تنظیمات) برای نمایش پنجره Performance Options (گزینه های عملکرد).
  • زدن دکمه Advanced (پیشرفته).
  • در صفحه حافظه مجازی، کلیک کردن بر روی دکمه Change (تغییر) برای نمایش پنجره Virtual Memory (حافظه مجازی)، (شکل ۲۹-۳).
  • نوشتن یا به خاطر سپردن اندازه فعلی فایل صفحه بندی، که در زمان بازیابی فایل صفحه بندی استفاده خواهد شد.
  • علامتگذاری دکمه رادیویی “نبود فایل صفحه بندی”، و کلیک کردن بر روی دکمه Set برای تغییر فایل صفحه بندی به صفر.
  • راه اندازی مجدد کامپیوتر، که اکنون بدون فایل صفحه بندی کار می کند.
  • اجرای خدمات تقسیم بندی دیسک ویندوز XP برای تقسیم کردن هارد دیسک.
  • پس از تکمیل تقسیم بندی، مراحل ۱ تا ۵ را تکرار کرده تا پنجره حافظه مجازی ظاهر شود.
  • اندازه فایل صفحه بندی را به مقدار اصلی برگردانید.
  • راه اندازی مجدد سیستم، که اکنون با فایل صفحه بندی تقسیم شده در اندازه اصلی کار می کند.

 

ارتقای سیستم

شرکتهای سخت افزاری و نرم افزای به صورت دوره ای نرم افزار، درایورهای دیسک، و سفت افزار را ارتقا می دهند. این ارتقاها ممکن است ایمن بوده و یا ممکن است از ویژگی های جدید و یا سازگاری با دستگاه های جدید پشتیبانی کنند. در اینصورت پیشنهاد می شود تا در مورد این ارتقاها اطلاعات کافی داشت اما قانون طلایی در زمان نصب ارتقا بیان می کند که “اگر دستگاه خراب نشده است، آن را تعمیر نکنید”.

هر آپدیت را قبل از نصب آن ارزیابی کنید. اکثر آپدیت ها شامل نکات یا سند مشابهی هستند که دقیقا آنچیزی که آپدیت انجام می دهد و چه مشکلی آن را برطرف می کند، بیان می کنند. اگر آپدیت خاصی یک مشکل را حل کند در اینصورت باید آن آپدیت نصب شود. اغلب اوقات امکان بازیابی از یک آپدیت خراب با لغو نصب آپدیت و تبدیل آن به ورژن اصلی وجود دارد، اما گاهی اوقات تنها راه حل شامل فرمت درایو و نصب مجدد هر چیزی است.

 

آپدیت سیستم عامل و نرم افزار اپلیکیشن

آپدیت سیستم عامل و نرم افزار اپلیکیشن یک مورد استثنا از قانون کلی احتیاط است. به طور خاص ویندوز در معرض حمله ثابت کرم ها و سایر نرم افزارهای مخرب است، بنابراین استفاده از بسته های ویندوز در حد ممکن ایده خوبی است.

مایکروسافت خدمات آپدیت مایکروسافت را انجام می دهد تا فرایند حفظ بسته های اداری و ویندوز حفظ شود. برای پیکربندی آپدیت مایکروسافت برای دانلود و نصب خودکار بسته ها، کنترل پنل را زده و مرکز امنیت را انتخاب نمود. در پایین پنجره مرکز امنیت، در مدیریت تنظیمات امنیت”، بر روی لینک آپدیت خودکار کلیک کرده تا پنجره آپدیت خودکار ظاهر شود (شکل ۳۰-۳).

تنظیمات پیشنهادی (و پیش فرض) خودکار است که باعث شده ویندوز آپدیت را بدون مداخله کاربرد دانلود و نصب کند. این مورد بسیار معتبر است.

مدیریت نرم افزار اپلیکشن بسیار مشکل ساز است، زیرا برای ویندوز، هیچ موقعیت مرکزی وجود ندارد که بتوان آپدیت های موجود را جک کرد (لینوکس در یان رابطه به مراتب برتر است. اکثر توزیع های مدرن لینوکس می توانند به طور خودکار مخزن اصلی را برای آپدیت موجود در سیستم عامل و اکثر و یا تمام برنامه های نصب شده چک شوند). در ویندوز، آپدیت برای هر برنامه باید جستجو شود.

خوشبختانه، اکثر برنامه های اصلی امروزی به طور خودکار آپدیت را بصورت دوره ای چک می کنند. در اینصورت پیشنهاد می شود تا به برنامه هایی توجه نمود که از اینترنت استفاده می کنند؛ مانند مرورگرها، مشتریان ایمیل، و بسته های P2P.

 

آپدیت هارد دیسک

ویندوز، لینوکس و سایر سیستم های عامل مدرن از معماری قابل توسعه استفاده می کنند که درایورهای دستگاه قابل لود می توانند از دستگاه هایی پشتیبانی کنند که مستقیما با کرنل OS پشتیبانی نمی شوند. سیستم از درایورهای دیسک برای پشتیبانی از آداپتور تصویر، آداپتور صدا، آداپتور شبکه و سایر دستگاه های جانبی استفاده می کند.

به غیر BIOS و قانون سفت افزارها، قانون درایور دیسک به دقت نرم افزار اشکال زدایی را در کامپیوتر اجرا می کند، حتی درایوهای قدیمی بعدی است باگ های قابل توجهی داشته باشند. آپدیت درایورهای دیسک ایده خوبی است، زیرا درایورهای آپدیت شده ممکن است عملکرد را بهبود داده، و از ویژگی های اضافی پشتیبانی کنند. به طور کلی، آپدیت دستگاه در زمان نصب سخت افزار جدید پیشنهاد می شود.

درایورهای آداپتور تصویر (و تا حدی، درایورهای آداپتور صدا) یک مورد خاصی هستند به خصوص اگر که بازی های ۳D در کامپیوتر انجام شوند. سازندگان آداپتور تصویر درایورهای خود را برای پشتیبانی از بازی های جدید و برای ارتقای عملکرد بازی های جدید آپدیت می کند. در بسیاری موارد، بهبود عملکرد می تواند مهم باشد حتی اگر از آداپتور تصویر مدل قدیمی استفاده می شود. در صورت بازی کردن، آپدیت آداپتور تصویر را هر ماه چک کنید. در غیر اینصورت، هر سه تا شش ماه کافی می باشد.

 

آپیدت سفت افزار

سفت افزار بین سخت افزار و نرم افزار قرار دارد. سفت افزار شامل نرم افزاری است که در چیپ های حافظه غیر فرار داخل کامپیوتر ذخیره می شود. برای مثال، BIOS سیستم اصلی یک نوع سفت افزار است. اما BIOS سیستم ایلص به معنی فقط سفت افزار در سیستم نمی باشد. تقریبا هر قطعه جانبی، از آداپتورهای تصویر و صوتی تا کارت های شبکه تا کنترل کننده های RAID تا هارد دیسک ها و درایوهای نوری، دارای سفت افزار شخصی خود می باشد.

آپدیت BIOS مادربرد و سفت افزار دیگر پیشنهاد می شود که باید تصمیم گرفت آیا از این آپدیت ها استفاده می شود. به طور کلی، این تصمیم به سن دستگاه بستگی دارد. آپدیت سفت افزار در نخستین چرخه های عمر برای قطعات تازه بسیار متداول است.

رایترهای نوری یک استثنا می باشند. سفت افزار در رایترهای CD و DVD شامل برنامه رایت است که به درایو اجازه داده تا استراتژی های رایت بهینه را برای برندهای مختلف و انواع رسانه ها استفاده کند. همچنانکه برندهای جدید رسانه معرفی می شوند، سازندگان درایو نوری نیز سفت افزار خود را برای پشتیبانی از انواع رسانه های جدید آپدیت می کنند. در اینصورت پیشنهاد می شود تا آپدیت سفت افزار رایتر نوری در زمان خرید بسته جدید دیسک ها چک شود.

 

چک لیست نگهداری دوره ای

جدول ۳-۳ روشهای پیشنهادی برای نگهداری دوره ای را لیست کرده است.

 

تعویض CPU

تعویض CPU

مراحل مورد نیاز برای تعویض پردازشگر به عوامل زیادی از جمله نوع پردازشگر، خنک کننده CPU، مادربرد و کیسی که استفاده می شود، بستگی دارد. در بخش های زیر، روش تعویض پردازشگر سوکت ۴۷۸ بیان می شود. اکثر پردازشگرها، از جمله مدلهای سوکت ۴۶۲ (A)، سوکت ۷۵۴ و سوکت ۹۳۹ به مراحل مشابهی نیاز دارند. پردازشگرهای سوکت ۷۷۵ بطور قابل توجهی متفاوت هستند، بنابراین نصب پردازشگر سوکت ۷۷۵ بطور مجزا بیان می شود.

برداشتن پردازشگر قدیمی

اولین مرحله برای تعویض پردازشگر، برداشتن پردازشگر قدیمی است. برای این کار، مراحل زیر را باید دنبال نمود:

  • سیم بر، مانیتور، کیبورد، موس و سایر قطعات جانبی را قطع کنید و سیستم را در محیط کار قرار دهید. میز آشپزخانه محل مناسبی است. کاور کیس را برداشته و داخل و بیرون سیستم را تمیز کنید.
  • سیستم را بررسی کنید تا متوجه شوید که آیا باید مادربرد را قبل از پردازش برداشت و یا پردازشگر جدید را با مادربرد نصب نمود. این تصمیم به چندین عامل از جمله سطح تجربه مورد نیاز برای تعویض پردازشگرها، میزان کار بر روی کیس، نوع مکانیسم گیر کردن برای محکم کردن خنک کننده CPU، و غیره بستگی دارد. اگر مورد مشکوکی وجود دارد، مادربرد را بردارید.
  • برای برداشتن مادربرد، موقعیت های هر کابلی که به آن وصل بوده را ضبط کنید. بسیاری از افراد از دوربین دیجیتالی بدین منظور استفاده می کنند. تمام کابل ها را قطع کرده و پیچ های متصل کننده مادربرد به کیس را بردارید. بدن خود را به کیس یا منبع برق تماس دهید، مادربرد را از کیس بلند نموده و آن را در محل صاف و غیر رسانا قرار دهید.
  • اگر این کار را انجام نمی دهید، کابلی که فن خنک کننده CPU را به هدر برق مادربرد وصل کرده است را بردارید. گیره یا گیره هایی که خنک کننده CPU را به مادربرد متصل کرده آزاد کنید و خنک کننده CPU را با فشار اندکی از مادبرد بلند کنید. در صورت لزوم، خنک کننده CPU را در صفحه افقی به سمت عقب و جلو حرکت دهید و با مادربرد همتراز کنید.
  • خنک کننده CPU را کنار بگذارید. در صورت آزاد کردن این قطعه و پردازشگر اصلی، مابقی ترکیب گرمایی را از پایه خنک کننده بردارید. این کار اغلب با مالش دادن پایه توسط شست صورت می گیرد تا ترکیب برداشته شود. اگر ترکیب گرمایی بسیار ثابت است، از لبه کارت اعتباری یا چاقو برای آزاد کردن ترکیب استفاده کنید. دقت کنید که سطح خنک کننده خراشیده نشود.
  • پس از برداشتن خنک کننده CPU، پردازشگر در سوکت خود قابل دید است. اگر بخواهید تا پردازشگر را برای استفاده بعدی آزاد کنید، بهتر است تا مابقی ترکیب گرمایی را بردارید در حالیکه CPU هنوز در سوکت خود قرار دارد تا از هرگونه صدمه محافظت شود. این کار را به آرامی با شست و با استفاده از لبه کارت اعتباری انجام دهید. از سشوار برای گرم کردن پردازشگرهایی که به سختی ترکیب گرمایی را برمی دارند استفاده کنید.
  • پس از تمیز شدن پردازشگر، اهرم ZIF را برای آزاد کردن گیره­ی روی سوکت بلند نموده و سپس پردازشگر را از سوکت بلند کنید. در اینصورت این قطعه باید از سوکت بدون هر گونه مقاومتی جدا شود. اگر چنین نشد، می توان از فشار اندکی برای جدا کردن آن استفاده نمود اما باید دقت کرد که پین های پردازشگر خم نشوند. حتی اگر شما نخواهید از پردازشگر استفاده مجدد کنید، خارج کردن پین ممکن است مادربرد را بلااستفاده کند.
  • پین های پردازشگر را در سطح صاف و غیررسان مانند میز قرار دهید. سپس، از بسته بندی پردازشگر جدید برای نگهداشتن پردازشگر قدیمی استفاده کنید.

نصب پردازشگر جدید (سوکت های ۴۶۲/A, 478, 939)

روش دقیق مورد نیاز برای نصب پردازشگر در پردازشگرهای مختلف و خنک کننده های CPU متفاوت است اما روش کلی آنها مشابه می باشد. در این بخش، روش نصب پردازشگر پنتیوم ۴ سوکت ۴۷۸ بیان می شود، اما این روش برای سلرون، و تقریبا برای پردازشگرهای سمپرون و آلتون ۶۴ سوکت ۹۳۹، سوکت ۷۵۴ و سوکت ۴۶۲ (A) یکسان است. تنها اختلاف اینست که چگونه خنک کننده CPU وصل می شود که در زمان بررسی خنک کننده CPU باید به آن دقت کرد.

پردازشگر کوچک برای توضیح این بخش انتخاب می شود. یکی از مزیت های پردازشگر کوچک اینست که دارای خنک کننده CPU مناسب است که با پردازشگر سازگار می باشد و چندین دلار بیشتر از پردازشگر OEM قیمت دارد. خنک کننده های CPU که اینتل و AMD در حال حاضر پردازشگرهای کوچک خود دسته بندی می کنند از پردازشگرهای کاملا خوبی هستند که بویژه قیمت پایین آنها درنظر گرفته می شود. خنک کننده های دسته ای کارآمدتر از خنک کننده های CPU نیستند.

پردازشگر پنتیوم ۴ کوچک (شکل ۹-۵) شامل خود پردازشگر و خنک کننده CPU بزرگ از برند اینتل است. بسته بندی پلاستیکی اینتل راحت است که اغلب با قیچی به راحتی باز می شود.

اولین مرحله شامل بلند کردن بازوی سوکت ZIF (نیروی ورود صفر) بصورت عمودی است، که در شکل ۱۰-۵ نشان داده شده است. هیچ نیرویی در سوارخ های سوکت اعمال نمی شود که در اینصورت پردازشگر می تواند بدون هیچ گونه فشاری خارج شود.

پردازشگر و سوکت را با بعضی از ابزارهای مشخص در جهت مناسب بلند کرد. در سوکت ۴۷۸، پردازشگر دارای گوشه تیز و سوکت دارای مثلث کوچکی است که هر دو در شکل ۱۱-۵ زیر اهرم سوکت ZIF دیده می شوند. با وجود عمودی بودن اهرم سوکت، پردازشگر را با سوکت همتراز نمود و پردازشگر را در محل خود قرار دهید (شکل ۱۱-۵). پردازشگر باید فقط با نیروی گرانشی و با فشار اندکی در سوکت قرار بگیرد. اگر پردازشگر در محل خود قرار نگرفت، ممکن است چیز اشتباهی صورت گرفته باشد. پردازشگر را بردارید و مطمئن شوید که به درستی همتراز بوده و الگوی پین های روی پردازشگر مطابق با الگوی سوراخ های روی سوکت باشند.

پس از قرار دادن پردازشگر در سوکت خود، بازوی اهرم را به سمت پایین فشار دهید تا در محل خود قفل شود (شکل ۱۲-۵).

برای نصب خنک کننده CPU، بالای پردازشگر با حوله کاغذی یا پارچه نرمی تمیز کنید (شکل ۱۳-۵). هرگونه کثیفی و موادی که ممکن است مانع از تماس سینک حرارتی با سطح پردازشگر شود را تمیز کنید.

تعویض CPU

تعویض CPU

سپس، سطح اتصال سینک حرارتی را چک کنید (شکل ۱۴-۵). اگر پایه سینک حرارتی لخت است، بدین معناست که از ترکیب گرمایی معمولا “حلقه گرمایی” استفاده شده است. در این مورد، پایه سینک حرارتی را تمیز کنید.

بعضی از سینک های حرارتی دارای پد مربعی یا مستطیلی ساخته شده از رسانه تغییر فاز هستند که موادی هستند که ذوب شده همچنانکه CPU گرم می شود و با خنک شدن CPU نیز سفت می شوند. این چرخه مایع/ جامد تضمین می کند که پردازشگر در تماس گرمایی خوبی با سینک حرارتی قرار دارد. اگر سینک حرارتی دارای چنین پدی بود، پایه سینک حرارتی نباید تمیز شود.

اینتل از روش ارزان زمانی استفاده می کند که محلول بهتری در دسترس باشد و بسته بندی ترکیب گرمایی آنها استثنا نمی باشد. اینتل بجای از بسته پلاستیکی حلقه گرمایی، نوک سرنگ را نزدیک مرکز پردازشگر قرار داده و کل محتوای سرنگ را داخل سطح پردازشگر می کند (شکل ۱۵-۵).

مرحله بعدی شامل حرکت دادن خنک کننده CPU به بالای پردازشگر است (شکل ۱۶-۵) که در حد ممکن بصورت افقی قرار می گیرد. خنک کننده CPU را در قلاب خود بچرخانید، و مطمئن شوید که دکمه های قفل در هر طرف ۴ گوشه خنک کننده CPU با شیارهای خنک کننده CPU در مادربرد همتراز باشند. آن را با حرکت مدوری به آرامی فشار دهید تا حلقه گرمایی در سطح پردازشگر منتشر شود.

هر دو اهرم پلاستیکی سفید (نزدیک شست در شکل ۱۶-۵) را در موقعیت باز قرار دهید و بر روی خنک کننده CPU فشار وارد نکنید. پس از همتراز کردن خنک کننده CPU، فشار اندکی وارد کنید (شکل ۱۷-۵) تا اینکه ۴ کلید قفل در شیارهای مربوطه روی قلاب قرار بگیرند. این مرحله مستلزم اعمال فشار قابل توجهی در بالی خنک کننده CPU است. در بعضی از خنک کننده های CPU، دو گوشه مخالف و سپس دو گوشه دیگر را همتراز کنید.

پس از گذاشتن خنک کننده CPU در قلاب خود، مرحله بعدی شامل گیر دادن سینک حرارتی برخلاف پردازشگر است تا انتقال گرمایی خوبی بین CPU و سینک حرارتی صورت بگیرد. برای این کار، اهرم های پلاستیکی سفید را از موقعیت باز خود به موقعیت قفل حرکت دهید (شکل ۱۸-۵).

گرمای سینک حرارتی از CPU منتشر می شود اما گرما باید برای جلوگیری از گرمای زیاد CPU در زمان گرم شدن سینک حرارتی منتشر شود. با انتقال گرما به سینک حرارتی، اکثر خنک کننده های CPU از فن مافین برای انتقال هوا در کل درزهای سینک حرارتی استفاده می کنند.

بعضی از فن های CPU به کانکتور برق داریو متصل هستند اما اکثر آنها (ازجمله این قطعه اینتل) به کانکتور فن CPU مشخصی در مادربرد متصل می باشند. استفاده از کانکتور برق فن مادربرد به مادربرد اجازه می دهد تا فن CPU را کنترل کرده، سرعت کل عملیات را کاهش دهد زمانی که پردازشگر با بار نور اجرا شده و گرمای زیادی تولید نشود، و سرعت فن زمانی افزایش یافته که تحت بار سنیگن اجرا شده و گرمای زیادی تولید شود. همچنین مادربرد می تواند سرعت فن را نظارت کند، که در صورتی که فن خراب بوده و بطور ناگهانی کار می کند هشداری به کاربر ارسال می کند.

برای اتصال فن CPU، کانکتور هدر ۳ پین روی مادربرد با علامت “فن CPU” را مشخص نموده و کابل قفل را از فن CPU به آن کانکتور وصل کنید (شکل ۱۹-۵).

نصب پردازشگر جدید (سوکت ۷۷۵)

پردازشگرهای فعلی سوکت ۷۷۵ اینتل (که سوکت T نیز نامیده شده) به مراحل نصب مختلفی نسبت به پردازشگرهایی که از سوکت ۴۶۲ (A)، ۴۷۸، ۷۵۴ یا ۹۳۹ استفاده می کنند نیاز دارند.

اختلاف اساسی بین سوکت ۷۷۵ و سایر سوکت های پردازشگر فعلی اینست که سوکت ۷۷۵ پین ها را در سوکت قرار داده و سوراخ های روی بدنه پردازشگر نیز همتراز هستند. بدین معنا که پین ها آسیب پذیر بوده، بنابراین مادربردهای سوکت ۷۷۵ از روکش پلاستیکی برای حفاظت از سوکت استفاده می کنند تا اینکه پردازشگر نصب شود. برای شروع نصب پردازشگر سوکت ۷۷۵، روکش سوکت را خارج کنید (شکل ۲۰-۵).

پس از برداشتن روکش سوکت، خود سوکت قابل دید است که در شکل ۲۱-۵ نشان داده شده است. قلاب فلزی اطراف سوکت شامل قلب محافظ پردازشگر است که با اهرمی در سمت چپ سوکت قفل می شود. این اهرم را آزاد کرده و آن را بصورت عمودی بچرخانید تا قلاب محافظ پردازشگر آزاد شود.

با آزاد شدن اهرم، قلاب محافظ پردازشگر را روبه بالا چرخانده تا سوکت قابل دسترس باشد .

شکل ۲۳-۵ دو مکانیسم قفل استفاده شده با سوکت ۷۷۵ را نشان می دهد. یک مثلث در گوشه راست و بالای پردازشگر قابل دید است، که در یک گوشه سوکت قرار می گیرد. همچنین گوشه های راست و چپ پایین پردازشگر نیز دو چفت قفل وجود دارد که با دو قطعه جایگزین در بدنه سوکت پوشیده شده است. پردازشگر باید با سوکت همتراز باشد، و سپس آن را در محل قرار دهید.

پس از گذاشتن پردازشگر در سوکت، قلاب محافظ پردازشگر را بردارید (شکل ۲۴-۵). قلاب محافظ با قسمت دندانه ای اهرم چفت در مقابل لبه قابل دید در پایین قلاب محکم شده است. اهرم چچفت باید در قسمت دندانه ای قرار گیرد تا لبه روی قلاب مشخص شود، و از فشار انگشت برای بستن قلاب محافظ استفاده کنید تا اینکه در محل خود قرار بگیرد.

با همتراز شدن لبه قلاب و اهرم چفت، بر روی اهرم چفت فشار دهید تا اینکه زیر چفت قرار بگیرد (شکل ۲۵-۵). از حوله کاغذی یا پارچه نرم برای تمیز کردن بالای پردازشگر استفاده کنید.

سوکت ۷۷۵ از مکانیسم متفاوتی برای اتصال خنک کننده CPU استفاده می کند. بجای استفاده از قلاب پلاستیکی، مانند سوکت ۴۷۸، سوکت ۷۷۵ از چهار سوراخ پایه در گوشه های سوکت استفاده می کند. شکل ۲۶-۵ سوکت ۷۷۵ خنک کننده CPU را نشان می دهد. مربع سفید در مرکز پایه سینک حرارتی مسی است که پد حرارتی تغییر فاز می باشد. اگر سینک حرارتی دارای چنین پدی باشد، دیگر به ترکیب گرمایی نیاز نیست. اگر سینک حرارتی فاقد پد گرمایی باشد، در اینصورت از ترکیب گرمایی در بالای پردازشگر قبل از پردازش استفاده می شود.

برای نصب خنک کننده CPU، آن را همتراز نموده بطوریکه هر یک از ۴ پست باید مطابق با هر سوراخ پایه مادربرد باشد. کانکتور برق فن CPU را در مادربرد قرار داده و خنک کننده CPU را بچرخانید به طوریکه کابل برق فن نزدیک کانکتور برق قرار بگیرد. مطمئن شوید که ۴ پست در هر گوشه قابل دید باشد که با سوراخ های پایه همتراز باشد (شکل ۲۷-۵) و سپس خنک کننده CPU را قرار دهید.

خنک کننده CPU به مادربرد متصل بوده اما هنوز قفل نشده است. بالای هر گوشه پست پایه را فشار دهید (شکل ۲۸-۵) تا نوک پست های پایه باز شده و خنک کننده CPU قرار بگیرد.

کابل فن CPU را به کانکتور فن CPU متصل کنید تا نصب پردازشگر کامل شود.